Μετά τις πρόσφατες αποκαλύψεις περί τουρκικού δαχτύλου στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης, την απαγωγή και στη συνέχεια απελευθέρωση Τούρκων «ειδικών» από τις δυνάμεις του στρατηγού Χαφτάρ αλλά και κυρίως μετά την εντολή της κυβέρνησης του Τομπρούκ να αντιμετωπίζεται εχθρικά κάθε τουρκικό πλοίο ή κάθε τουρκικό αεροσκάφος, επανδρωμένο ή μη, που πετά στον εναέριο χώρο της Λιβύης και στην περιοχή ελέγχου του στρατηγού Χαφτάρ, οι δυτικές υπηρεσίες στρατιωτικής αντικατασκοπείας προέβησαν στη δημοσιοποίηση όλου του στρατιωτικού δικτύου της Άγκυρας που έχει ενεργοποιηθεί σε λιβυκό έδαφος.
Η τουρκική κυβέρνηση αντέδρασε με οργή χρησιμοποιώντας τα υπό έλεγχο ΜΜΕ που διαθέτει για να καταγγείλει «προδοσία» εκ μέρους ατόμων που πρόσκεινται στον διαχρονικό εχθρό του Ταγίπ Ερντογάν, τον Ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν. Ενδεικτικό είναι και το δημοσίευμα του Σαββάτου 6 Ιουλίου της φιλοκυβερνητικής τουρκικής εφημερίδας Γενί Σαφάκ, η οποία κάνει λόγο για «Ποταπότητα δίχως σύνορα», και αναφέρεται σε «νέα προδοσία από την οργάνωση του Γκιουλέν FETO».
Οι αποκαλύψεις περί της τουρκικής στρατιωτικής εμπλοκής με ονόματα και διευθύνσεις ξεκινά από μία ιστοσελίδα που φέρει το όνομα Αlmarsad. Το κείμενο της ιστοσελίδας είναι στα αγγλικά έτσι ώστε να μην υπάρχει καμία περίπτωση παρερμηνείας. Θα μπορούσε να είχε περάσει απαρατήρητη αυτή η αποκάλυψη αν δεν υπήρχε αναπαραγωγή της από την τουρκική ιστοσελίδα Ahval η οποία εκδίδεται ταυτόχρονα στην τουρκική, την αγγλική και την αραβική γλώσσα και της οποίας ηγούνται Τούρκοι δημοσιογράφοι οι οποίοι έχουν αυτοεξοριστεί στην Ευρώπη, την Αμερική και τον Καναδά.
Έτσι λοιπόν, τόσο ο Τούρκος αναγνώστης όσο και όλοι εμείς οι υπόλοιποι ανακαλύπτουμε πως 24 ανώτατοι, ανώτεροι (Στρατηγοί και Ναύαρχοι) και μεσαίοι Τούρκοι αξιωματικοί σε συνεργασία με τρεις Πακιστανούς αξιωματικούς ελέγχουν, συντονίζουν και οργανώνουν στρατιωτικά τις δυνάμεις της αποκαλούμενης κυβέρνησης της Τρίπολης στη Λιβύη η οποία συνεργάζεται με τις φράξιες των ισλαμιστών Αδερφών Μουσουλμάνων της Αιγύπτου, της Λιβύης, της Τυνησίας αλλά και όχι μόνο.
Ο ίδιος ο Ταγίπ Ερντογάν από την περίοδο της Αραβικής Άνοιξης και της εξέγερσης του Καΐρου είχε ταχθεί αναφανδόν υπέρ των Αδερφών Μουσουλμάνων και είχε αποστείλει στρατιά συμβούλων για να στηρίξουν το καθεστώς του προσφάτως αποθανόντος κατά τη διάρκεια της δίκης του και πρώην προέδρου της Αιγύπτου Μοχάμεντ Μόρσι. Μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα στην Αίγυπτο εξεδιώχθησαν όλοι οι Τούρκοι σύμβουλοι και απεσταλμένοι του Ερντογάν και οι σχέσεις του Καΐρου με την Άγκυρα επιδεινώθηκαν ταχύτατα. Ωστόσο το σύστημα Ερντογάν αναμείχθηκε σχεδόν αυτόματα στην υπόθεση του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη πάντα στο πλευρό των διαφόρων φραξιών των Σαλαφιστών της βορείου Αφρικής, πυρήνας των οποίων είναι η ευρύτερη οργάνωση των Αδερφών Μουσουλμάνων. Ο εμφύλιος στην Λιβύη βρίσκει τον Ταγίπ Ερντογάν να στηρίζει την αποκαλούμενη κυβέρνηση της Τρίπολης η οποία μάχεται τον στρατηγό Χαφτάρ ο οποίος ελέγχει την αποκαλούμενη κυβέρνηση του Τομπρούκ.
Τους τελευταίους μήνες ορισμένες δυτικές δυνάμεις όπως η Γαλλία αλλά και διακριτικότερα οι ΗΠΑ στηρίζουν την πλευρά του στρατηγού Χαφτάρ ο οποίος εναντιώνεται στην ενίσχυση και εξάπλωση των Αδερφών Μουσουλμάνων. Ακόμη διακριτικότερα η κυβέρνηση της Αθήνας έχει και αυτή ταχθεί με την πλευρά του στρατηγού Χαφτάρ και ο λόγος είναι προφανής. Απώτερος σκοπός του Ερντογάν είναι να κυριαρχήσει η κυβέρνηση της Τρίπολης έτσι ώστε στη συνέχεια να υπογραφεί μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας μία συμφωνία οριοθέτησης της λιβυκής ΑΟΖ η οποία θα εφάπτεται της αποκαλούμενης τουρκικής ΑΟΖ, όπως δηλαδή η Άγκυρα αντιλαμβάνεται τον θαλάσσιο χάρτη της περιοχής. Η Αθήνα το γνωρίζει και προφανώς τάσσεται υπέρ της αντίπαλης πλευράς με κάποιον ανάλογο στόχο. Αν δηλαδή υπερισχύσει ο στρατηγός Χαφτάρ και το αρχηγείο του Τομπρούκ τότε τα πράγματα θα είναι πιο εύκολα για μία συμφωνία Αθήνας – Λιβύης για τα όρια της λιβυκής ΑΟΖ. Αυτό είναι το παρασκήνιο.
Το προσκήνιο ωστόσο είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον και αποκαλυπτικό. Το δημοσίευμα που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο περί της στρατιωτικής εμπλοκής της Τουρκίας δεν αποκαλύπτει μόνο ονόματα και διευθύνσεις Τούρκων αξιωματικών με τους αντίστοιχους αριθμούς διαβατηρίων αλλά και την δραστηριότητα τουρκικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών που πλήττουν στόχους εντός των εδαφών της Λιβύης. Φωτογραφίες και video έχουν προστεθεί στο δημοσίευμα έτσι ώστε να μην υπάρχουν παρερμηνείες.
Για προδοσία κραυγάζει η Άγκυρα
Το καθεστώς Ερντογάν πιάστηκε στα πράσα ή ακόμη χειρότερα με τη «γίδα στην πλάτη». Ο τουρκικός στρατιωτικός μηχανισμός παράνομα δραστηριοποιείται στη Λιβύη έχοντας συμμαχήσει με τον πυρήνα του βορειοαραβικού Ισλαμισμού, δηλαδή τις φράξιες των Σαλαφιστών που δραστηριοποιούνται στους Αδερφούς Μουσουλμάνους. Δηλαδή μία χώρα του ΝΑΤΟ και σύμμαχος των ΗΠΑ η οποία προμηθεύεται πολεμικό υλικό από την Γερμανία και τη Γαλλία αλλά και την Ιταλία (όλες χώρες μέλη του ΝΑΤΟ) στηρίζει στρατιωτικά και συντονίζει την επιμελητεία των Ισλαμιστών που είναι ξεκάθαρα στο απέναντι στρατόπεδο από τους θεωρητικά συμμάχους της Τουρκίας. Είναι πρωτοφανές, είναι ανήκουστο αλλά πάνω απ’ όλα είναι σκανδαλώδες.
Όταν αντελήφθη το τι συμβαίνει το σύστημα Ερντογάν άρχισε να κάνει λόγο για προδοσία και εσωτερικό εχθρό, δηλαδή για τους Γκιουλενιστές οι οποίοι αποκάλυψαν στους Δυτικούς τα κρατικά μυστικά του τουρκικού επιτελείου. Πρόκειται περί παιδαριώδους επιχειρήματος. Τα έγγραφα και οι αποδείξεις προέρχονται κατευθείαν από την Τρίπολη της Λιβύης και προφανώς βρίσκονται στη διάθεση των υπηρεσιών στρατιωτικής αντικατασκοπείας των δυτικών χωρών που εμπλέκονται σε διάφορα επίπεδα στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης. Ας μην ξεχνάμε πως σε καθημερινή βάση αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη απογειώνονται από την αεροπορική βάση της Λάρισας και περιπολούν πάνω από την Λιβύη, το Τσάντ, την κεντρική Αφρική και τον Νίγηρα και επιστρέφουν ενώ αποδεδειγμένα τέτοια αεροσκάφη εκτελούν «ειδικές αποστολές» με χειρουργικά χτυπήματα εντός του λιβυκού εδάφους.
Επίσης είναι γνωστό πως από τις εγκαταστάσεις της αεροπορικής βάσης της Σούδας, κατά καιρούς, επιχειρούν αεροσκάφη χωρών μελών του ΝΑΤΟ τα οποία καλύπτουν τον χώρο της Λιβύης. Με λίγα λόγια η στρατιωτική ανάμειξη ορισμένων δυτικών χωρών στο μέτωπο της βορείου Αφρικής και πιο συγκεκριμένα στην περιοχή που εκτείνεται από τη Μεσόγειο έως και το Μάλι υπάρχει συνεχής και αυξομειούμενη στρατιωτική εμπλοκή χωρών μελών του ΝΑΤΟ. Είναι προφανές πως οι δυτικές στρατιωτικές υπηρεσίες αντικατασκοπείας έχουν κάθε συμφέρον να παρακολουθούν βήμα-βήμα τη στρατιωτική εμπλοκή της Τουρκίας στον εμφύλιο της Λιβύης. Δεν υπάρχουν δηλαδή ούτε προδότες στην Τουρκία, ούτε και Γκιουλενιστές. Υπάρχει μόνο το σύστημα Ερντογάν το οποίο επιχειρεί να πείσει τον εαυτό του πως έχει τις δυνατότητες να δρα ως νέοοθωμανική αυτοκρατορία. Μόνο που ακόμη και τα καλύτερα όνειρα έχουν πάντα ένα απότομο τέλος.
Σ.σ.: Η ιστοσελίδα «AL Marsad» δραστηριοποιείται στη Λιβύη και συγκεντρώνει άρθρα και γνώμες Λίβυων δημοσιογράφων και πολιτών αλλά και παραγόντων, καθώς και διεθνή δημοσιεύματα και αναλύσεις που αφορούν τη Λιβύη
Φωτογραφίες και βίντεο ΕΔΩ.
Γιατί η Τουρκία έχει εμπλακεί στη Λιβύη;
Στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης η ένταση κλιμακώνεται γύρω από την πρωτεύουσα Τρίπολη. Πολλές ξένες δυνάμεις έχουν ήδη εμπλακεί, ενώ ερωτήματα γεννά η τουρκική ανάμειξη. Η Άγκυρα υποστηρίζει την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση με έδρα την Τρίπολη. Η επίσημη λιβυκή κυβέρνηση βρίσκεται σε εμφύλιο απέναντι στον αυτοανακηρυχθέντα Ελεύθερο Στρατό της Λιβύης (LNA) που τελεί υπό το πρόσταγμα του απόστρατου στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος ελέγχει μεγάλο τμήμα της χώρας.
«Ενδεχόμενη κίνηση της Τουρκίας να αυξήσει τη στρατιωτική της στήριξη για την Κυβέρνηση της Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης (GNA), θα προκαλέσει την αντίδραση της Αιγύπτου. Κάτι που τροφοδοτεί φόβους για στρατιωτική κλιμάκωση στη χώρα που έχει υποστεί ήδη τεράστιες καταστροφές από τον πόλεμο». Έτσι περιγράφει ο αρχισυντάκτης της «Herald», Michel Cousins, όσα συμβαίνουν στη χώρα στην εβδομαδιαία αραβική εφημερίδα.
Η Λιβύη βρίσκεται σε πολιτική αναταραχή από το 2011, όταν ο πρώην Πρόεδρος Μουαμάρ Καντάφι εκδιώχθηκε και δολοφονήθηκε αφού είχε παραμείνει επί 40 χρόνια στην εξουσία.
Ο αποκαλούμενος «Εθνικός στρατός της Λιβύης» (LNA), υπό την ηγεσία του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ, ελέγχει μεγάλο μέρος της ανατολικής και νότιας χώρας της Βόρειας Αφρικής και τον Απρίλιο ξεκίνησε επίθεση που απειλούσε να καταλάβει την πρωτεύουσα της Λιβύης Τρίπολι.
Η Άγκυρα υποστηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση GNA στην Τρίπολη, ενώ ο LNA υποστηρίζεται από τους περιφερειακούς αντιπάλους της Τουρκίας, την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες του Κόλπου.
Για τον Χαφτάρ η παρουσία της Τουρκίας αποτελεί αγκάθι. Στις περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχό του έχουν απαγορευθεί οι εμπορικές πτήσεις από την Τουρκία, έχει απαγορεύσει σε τουρκικά πλοία να αγκυροβολούν στις λιβυκές ακτές ενώ απειλούνται με εντάλματα σύλληψης Τούρκοι πολίτες.
Ο LNA κατηγορεί την Τουρκία για χρηματοδότηση και εξοπλισμό φατριών ισλαμιστών στη Λιβύη που αγωνίζονται στο πλευρό του GNA.
Η επίθεση του LNA εναντίον της Τρίπολης, η οποία ξεκίνησε στις 4 Απριλίου, δημιούργησε αδιαμφισβήτητο εμφύλιο πόλεμο στη Λιβύη, γράφει ο Cousins, τονίζοντας ότι η σύγκρουση ελκύει εξωτερική συμμετοχή.
Ο αρχισυντάκτης της Herald υπογράμμισε ότι η ύποπτη παρέμβαση της Τουρκίας για να στηρίξει την κυβέρνηση GNA αναπτύχθηκε με την Άγκυρα να της χορηγεί όπλα και εξοπλισμό – συμπεριλαμβανομένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών μάχης – κατά παράβαση του διεθνούς εμπάργκο όπλων.
Η Λιβύη διαθέτει πλούσια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, και συνορεύει με σημαντικές εμπορικές οδούς στη Μεσόγειο. Η αποσταθεροποίησή της άνοιξε τον δρόμο σε ξένες χώρες να σπεύσουν στην διχασμένη Λιβύη.
Όπως αναφέρει ο Οϊτούν Οργκάν από το Κέντρο Στρατηγικών Μελετών Μέσης Ανατολής, «ήδη από την εποχή Καντάφι πολλές τουρκικές εταιρείες δραστηριοποιούνταν στη Λιβύη». Σύμφωνα με τον ειδικό πολλές τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες συμμετείχαν σε μεγάλα έργα, αν και δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τον όγκο των τουρκικών οικονομικών δραστηριοτήτων. Πάντως, λόγω του εμφυλίου το διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον έχει μειωθεί δραστικά.
«Η Τουρκία υποστηρίζει πως της χρωστούν 23 δισεκατομμύρια δολάρια και από ημιτελή συμβόλαια ενώ αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο να αποκλειστεί από τις μελλοντικές επιχειρήσεις της Λιβύης», γράφει ακόμη ο Cousins. Για να προσθέσει ότι «η Τουρκία δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά να απαγορευτεί από μια μελλοντική αγορά της Λιβύης, αν κερδίσει ο επικεφαλής του LNA Haftar και θα κάνει τα πάντα για να το αποτρέψει να συμβεί».
Η στρατιωτική κλιμάκωση θα καταστεί αναπόφευκτη, καθώς η Τουρκία αυξάνει τη στρατιωτική στήριξή της στην κυβέρνηση GNA.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επανέλαβε την υποστήριξη της Άγκυρας για την GNA στην Τρίπολη κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον επικεφαλής της Fayez al-Sarra στην Κωνσταντινούπολη.
Ο Ερντογάν έχει ονομάσει τον Χάφταρ «τίποτα περισσότερο από πειρατή» και παρότρυνε να σταματήσουν οι επιθέσεις του LNA.
Για τον Χαφτάρ η παρουσία της Τουρκίας αποτελεί αγκάθι. Στις περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχό του έχουν απαγορευθεί οι εμπορικές πτήσεις από την Τουρκία, έχει απαγορεύει σε τουρκικά πλοία να αγκυροβολούν στις λιβυκές ακτές ενώ απειλούνται με εντάλματα σύλληψης Τούρκοι πολίτες. Για μερικές ώρες οι δυνάμεις του Χαφτάρ συνέλαβαν έξι Τούρκους, οι οποίοι όμως αφέθηκαν ελεύθεροι μετά από πιέσεις της Άγκυρας. Η κλιμάκωση της έντασης συνδέεται με την ήττα που υπέστησαν τα στρατεύματα του Χαφτάρ έξω από την Τρίπολη τον Απρίλιο. Οι δυνάμεις της κυβέρνησης της Τρίπολης ήταν εξοπλισμένες με τουρκικά τεθωρακισμένα.
Τι γυρεύει η Τουρκία στη Λιβύη;
Η Λιβύη διαθέτει πλούσια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, και συνορεύει με σημαντικές εμπορικές οδούς στη Μεσόγειο. Η αποσταθεροποίησή της άνοιξε το δρόμο σε ξένες χώρες να σπεύσουν στην διχασμένη Λιβύη.
Η Τουρκία ήταν μια εξ αυτών. Όπως αναφέρει ο Οϊτούν Οργκάν από το Κέντρο Στρατηγικών Μελετών Μέσης Ανατολής «ήδη από την εποχή Καντάφι πολλές τουρκικές εταιρείες δραστηριοποιούνταν στη Λιβύη». Σύμφωνα με τον ειδικό πολλές τουρκικές κατασκευαστικές εταιρείες συμμετείχαν σε μεγάλα έργα, αν και δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τον όγκο των τουρκικών οικονομικών δραστηριοτήτων. Λόγω του εμφυλίου το διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον έχει μειωθεί δραστικά.
Παρόλα αυτά η τουρκική κυβέρνηση διατηρεί στενές επαφές με την κυβέρνηση της Τρίπολης ενώ ακόμη και εν μέσω εμφυλίου, τουρκικές εταιρείες συνέχισαν να αναλαμβάνουν έργα. Εντούτοις όσο διευρύνει τον έλεγχό του ο στρατηγός Χαφτάρ σε πολλές περιοχές τόσο οι τουρκικές εταιρείες που βρίσκονται στη Λιβύη τίθενται υπό πίεση.
Διαπάλη για μια νέα ισορροπία δυνάμεων στη Μεσόγειο
Η εμπλοκή της Τουρκίας στη Λιβύη έχει και ιδεολογική διάσταση. Ο στρατηγός Χαφτάρ υποστηρίζεται από την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία, οι οποίες έχουν ως κοινό εχθρό τη Μουσουλμανική Αδελφότητα.
Ωστόσο στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης που οδήγησε στην πτώση του Καντάφι, η Τουρκία υποστήριξε ομάδες που ήταν κοντά στους Αδελφούς Μουσουλμάνους.
Η Τουρκία πραγματοποίησε επίσης τον Απρίλιο συνομιλίες με την Τρίπολη για θέματα στρατιωτικής συνεργασίας και ασφάλειας.
Την ίδια ώρα οι κινήσεις της Τουρκίας στη Λιβύη σχετίζονται και με τις γεωτρήσεις για φυσικό αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο, δραστηριότητες τις οποίες η ΕΕ θεωρεί παράνομες.
Έτσι, η Γαλλία, αν και κορυφαία χώρα της ΕΕ, κατηγορήθηκε από την κυβέρνηση της Τρίπολης ότι υποστηρίζει κρυφά τον Χαφτάρ. Η Τουρκία θέλοντας να εκμεταλλευτεί την κατάσταση αναζήτησε αμέσως σύμμαχο στην κυβέρνηση της Τρίπολης.
Η Τρίπολη υπό πολιορκία εδώ και τρεις μήνες – Τι συμβαίνει με το χάος της Λιβύης
Tα παιδιά εξακολουθούν να παίζουν στην παραλία, τα καφέ μένουν ανοικτά ως αργά τη νύχτα. Η επικεφαλής σε σαλόνι ομορφιάς αναφέρει ότι οι θεραπείες με λέιζερ, η αποτρίχωση και οι θέσεις εργασίας είναι σε άνοδο. “Ο πόλεμος δεν έχει απωθήσει τα συνήθειες”, λέει η Kherea Dughman. Όλα αυτά συμβαίνουν στην Τρίπολη της Λιβύης, όπως περιγράφεται σε μεγάλο άρθρο του βρετανικού περιοδικού «Εκόνομιστ».
Κι όμως στην συνεχιζόμενη πολιορκία της πόλης πριν 24 ώρες από τους βομβαρδισμούς, είχαν σκοτωθεί 44 άνθρωποι και 130 είχαν τραυματισθεί.
Περίπου 15 χιλιόμετρα πιο μακριά, ο στρατός επαναστατών αγωνίζεται να καταλάβει την πρωτεύουσα. Όμως, μετά από οκτώ χρόνια εμφυλίου πολέμου, οι Λίβυοι έχουν συνηθίσει από τα πλήγματα του πυροβολικού.
Έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες για να σταθεροποιηθεί η κατάσταση στη Λιβύης μετά την ανατροπή το 2011 του Μουαμάρ Καντάφι.
Το 2016, ο ΟΗΕ εγκατέστησε «κυβέρνηση εθνικής συμφωνίας» (GNA) στην Τρίπολη. Αλλά αυτή δεν είναι αποδεκτή στις πολιτοφυλακές στη Δύση που υποστηρίζουν τον Χαλίφα Χάφταρ, ο επικεφαλής του σχεδόν ιδιωτικού Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA), που ελέγχει την ανατολή και το μεγαλύτερο μέρος του νότου, συμπεριλαμβανομένων των μεγαλύτερων πετρελαιοφόρων περιοχών της Λιβύης.
Οι συνομιλίες που διοργάνωσε ο ΟΗΕ για να διατηρηθεί η ειρήνη τον Απρίλιο, απέρριψαν τον Haftar, ο οποίος ξεκίνησε την ξαφνική επίθεση στην πρωτεύουσα αμέσως μετά την άφιξη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Ο Haftar δεν ενδιαφέρεται να διαπραγματευτεί . Ο 75χρονος πρώην στρατηγός, αρχηγός του, πιστεύει ότι η Λιβύη δεν είναι ακόμα έτοιμη για δημοκρατία και ότι χρειάζεται έναν ισχυρό ηγέτη.
Ο Haftar επέστρεψε από αυτοεξόριστος στην Αμερική μετά την πτώση του Καντάφι και απέκτησε στρατιωτική δύναμη περίπου 20.000 ανδρών. Υποσχέθηκε επανειλημμένα ότι οι υποστηρικτές του, θα ξεκαθαρίσουν την πρωτεύουσα από το χάος της «τρομοκρατικής πολιτοφυλακής». Η επίθεση του έχει σκοπό να καταλάβει γρήγορα την Τρίπολη. Αλλά εδώ και τρεις μήνες οι δυνάμεις του Haftar αποκρούονται.
Οι στρατιωτικές δυνάμεις που προηγουμένως αλληλοσυγκρούονταν συσπειρώθηκαν εναντίον του Haftar. Στις 26 Ιουνίου κατέλαβαν την Gharyan, κόβοντας τη γραμμή παροχής του προς το νότο. Αυτό υποχρεώνει τα στρατεύματά του να βρίσκονται περισσότερα από 1.000 χιλιόμετρα από την κύρια βάση τους στην al-Rajmah. Ενώ οι υπερασπιστές της Τρίπολης μπορούν να πάνε σπίτι τους και να κάνουν ντους στο τέλος της ημερήσιας μάχης, τα στρατεύματα του Haftar βρίσκονται στην έρημο. Οι φυλές που τον υποστηρίζουν είναι πλέον απρόθυμες να στείλουν περισσότερους άντρες.
Ο Haftar, όμως, έχει ισχυρούς φίλους. Η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) τον ανεφοδιάζουν με όπλα, μαχητικά αεροσκάφη και χρήματα για να πληρώσει τους μισθοφόρους.
Θεωρούν τον Haftar ως σύμμαχο στην αντεπανάστασή τους ενάντια στις δημοφιλείς, ακόμη και εξεγέρσεις ισλαμιστών που ξέσπασαν το 2011 με την ‘Αραβική Άνοιξη’ και βλέπουν το πετρέλαιο, την επικράτεια και τους λιμένες της Λιβύης ως στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία που θέλουν να αποφύγουν να πέσει στα χέρια των περιφερειακων εχθρών τους – την Τουρκία και το Κατάρ.
Με την υποστήριξή τους, ο Haftar ελπίζει να πολεμήσει όπως ακριβώς έκανε στη Βενγκάζη, τη δεύτερη πόλη της Λιβύης. Την κατέλαβε το 2017 μετά από τρία χρόνια πολιορκίας, αλλά μόνο μετά την καταστροφή και την εκδίωξη του πληθυσμού της.
Η Τουρκία και το Κατάρ, έχουν στείλει όπλα και θωρακισμένα οχήματα για να ενισχύσουν την άμυνα της Τρίπολης. Και οι δύο χώρες υποστηρίζουν ότι στηρίζουν τις δυνάμεις της δημοκρατικής και λαϊκής αλλαγής, καθώς και τις ένοπλες ομάδες που μοιράζονται την ισλαμική ιδεολογία τους.
Η ξένη παρέμβαση κινδυνεύει να μετατρέψει τον εμφύλιο πόλεμο σε περιφερειακό. Τον Ιούνιο οι άνδρες του Haftar απείλησαν να χτυπήσουν όλα τα τουρκικά πλοία στα ύδατα της Λιβύης. Συνέλαβε έξι τούρκους ναυτικούς και τους απελευθέρωσε μόνο μετά την απειλή της Τουρκίας ότι θα αναλάβει στρατιωτική δράση.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών είναι διχασμένο για να περιορίσει την αναμέτρηση ανάμεσα στα δύο αντιμαχόμενα μέρη.
Οι πρώην αποικιοκράτες ηγέτες της Λιβύης, η Γαλλία και η Ιταλία, υποστηρίζουν τα αντιτιθέμενα μέρη, αναλόγως από τα πετρελαϊκά τους συμφέροντα με τα οποία τροφοδοτούνται. (Η Total , γαλλική εταιρεία, έχει τα περισσότερα διυλιστήριά της στα ανατολικά, ενώ ο ιταλικός πετρελαϊκός γίγαντας Eni είναι συγκεντρωμένος στα δυτικά).
Η Ρωσία, η οποία ευνοεί τους «αυτοκράτορες» σε όλη την περιοχή, υποστηρίζει τον Haftar. Η Αμερική, που θα μπορούσε να είναι διαιτητής, ενεργεί σαν παρατηρητής.
Από την προεδρία του Μπαράκ Ομπάμα επέλεξε “να παρακολουθεί από κοντά”. Ο Donald Trump τηλεφώνησε για να συγχαρεί τον Haftar – πολιτογραφημένο Αμερικανό πολίτη – όταν φάνηκε ότι η επίθεσή του θα ήταν επιτυχής.
Η Αμερική, η οποία είχε υποστηρίξει τις εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός στο ΟΗΕ, απείλησε απότομα να υποβάλει βέτο. Δεδομένου ότι η επίθεση του Haftar απέτυχε, το ενδιαφέρον του κ. Trump φαίνεται να έχει εξαντληθεί σε κάποιον άλλο «ανόητο πόλεμο» της Μέσης Ανατολής.
Παρά τη σύγκρουση, το δηνάριο έχει σταθεροποιηθεί. Η παραγωγή πετρελαίου βρίσκεται κοντά στην κορυφή του 1,1 εκατ. βαρέλια την ημέρα μετά από το 2011 και σε τρέχουσες τιμές θα μπορούσε να αποδώσει τη Λιβύη 27 δισ. δολάρια εφέτος.
Στην τρέχουσα μάχη τα δύο στρατόπεδα αποφεύγουν οτιδήποτε μπορεί να βλάψει τα πετρελαιοφόρα διυλιστήρια επειδή τα έσοδα από αυτά πληρώνουν τους μισθούς των ένοπλων ομάδων σε κάθε πλευρά.
Ωστόσο, ο κ. Haftar αν και ελέγχει τα περισσότερα από τα διυλιστήρια, το εμπάργκο των Ηνωμένων Εθνών που απαγορεύει τις μη κυβερνητικές πωλήσεις τον εμποδίζει να ενισχύσει τα δικά του στρατεύματα.
Προηγούμενες προσπάθειες για την πώληση του πετρελαίου ανεξάρτητα απορρίφθηκαν από την Αμερική, αλλά ο κ. Haftar πιστεύεται ότι προσπαθεί ξανά να δοκιμάσει. Μπορεί επίσης να γίνει πιο καταστροφικός. Μετά την απώλεια της Gharyan έχει εντείνει τον βομβαρδισμό της Τρίπολης. Από τις μάχες έχει καταστραφεί το διεθνές αεροδρόμιο.
Τώρα οι αεροπορικές επιθέσεις στο δεύτερο αεροδρόμιο της Τρίπολης απειλούν να το αχρηστέψουν. Οι γραμμές μεταφοράς ενέργειας και οι σωλήνες που μεταφέρουν νερό από τις υπόγειες δεξαμενές στη Σαχάρα είναι επίσης ευάλωτοι στις επιθέσεις.
Η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας περιορίζεται σε εννέα ώρες την ημέρα. Περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τα απομακρυσμένα προάστια της πρωτεύουσας για το κέντρο της πόλης.
Οι περισσότεροι κάτοικοι της Τρίπολης θέλουν η κυβέρνηση να είναι ικανή να συλλέξει τα σκουπίδια και να σταματήσει την εκβιασμό των πολιτοφυλακών, την αφαίμαξη της κεντρικής τράπεζας και τους πολέμους στην πρωτεύουσα. (“Είναι σαν να εξημερώνονται άγρια ζώα σε ένα τσίρκο”, λέει ο κυβερνητικός αξιωματούχος που περιγράφει την Τρίπολη).
Κάποιοι ίσως χαιρέτησαν κάποτε την υπόσχεση του Haftar ότι θα τα αποκαταστήσει. Αλλά οι βομβαρδισμοί του άλλαξαν τέτοιες ελπίδες. Οι εντυπωσιακές του στολές, ο νεποτισμός του και η προαγωγή των γιων του μαζί με την υποστήριξη από τους πρώην ηγέτες του καθεστώτος, ανακατεύουν τους φόβους ότι θα είναι ο δεύτερος Καντάφι.
Εν τω μεταξύ, ο τρόμος συνεχίζεται. Τα νοσοκομεία και τα ασθενοφόρα που μεταφέρουν τους τραυματίες δέχονται επίθεση. Μια νοσοκόμα που αναζήτησε καταφύγιο σε σχολείο με τα παιδιά της, αφού βομβαρδισμός κατέστρεψε το σπίτι της ικετεύει για ανακούφιση. «Γιατί και οι δύο αντιμαχόμενοι δεν φεύγουν μακριά», αναρωτιέται με λυγμούς.
Η Ρωσία επικρίνει τον ΟΗΕ για το χάος στη Λιβύη
Στην Αφρική, οι εντάσεις παραμένουν αφού ο Εθνικός Στρατός της Λιβύης πραγματοποίησε αεροπορική επιδρομή σε κέντρο κράτησης μεταναστών κοντά στην πρωτεύουσα της χώρας, σκοτώνοντας περισσότερους από 40 ανθρώπους.
Ο Abayomi Azikiwe, συντάκτης του ‘Pan-African News Wire’, αναρωτιέται πως θα επιτευχθεί η εξάλειψη της σύγκρουσης στη Λιβύη, με βάση το σχέδιο του ΟΗΕ, υποστηρίζει το RT.com
 |
Διαπιστευμένο Μέλος στο Μητρώο Online Media του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης
