Το έδαφος είχε προετοιμαστεί εδώ και πολλούς μήνες, σχεδόν εδώ και ενάμιση χρόνο. Η σταδιακή αποκόλληση της Τουρκίας από τον Νατοϊκό κορμό ήταν και η βασική αιτία της βήμα προς βήμα μεταστροφής της Ουάσινγκτον. Ποιος ξέρει τι ακριβώς είδε και τι ανακάλυψε ο Αμερικανός διοικητής της γιγαντιαίας στρατιωτικής βάσης στο Ιντσιρλίκ εκείνο το βράδυ του πραξικοπήματος οπερέτα των Γκιουλενιστών και του ισοπεδωτικού αντιπραξικοπήματος του Ερντογάν στις 15 Ιουλίου του 2016. Πάντως, από τότε άρχισε η «διολίσθηση».
Η επίσκεψη του Αρχηγού του αμερικανικού ΓΕΕΘΑ στην Αθήνα προ ολίγων εικοσιτετραώρων επισφράγισε σε ανώτατο δυνατό επίπεδο αυτήν τη σημαντική εξέλιξη στον πυρήνα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Η νέα φάση εξελίσσεται σε δύο επίπεδα.
Το πρώτο αφορά στις υποδομές. Η Ελλάδα προσφέρει ένα δίκτυο υποδομών, τις οποίες οι Αμερικανοί μπορούν να χρησιμοποιούν κατά περίσταση και κατά περίπτωση. Επί παραδείγματι: η βάση ελικοπτέρων στη Χρυσούπολη έξω από την Καβάλα και μια ανάσα από την Αλεξανδρούπολη.
Τα αμερικανικά πληρώματα επιθετικών ελικοπτέρων «Κόμπρα» και «Απάτσι» θα έχουν τη δυνατότητα να «εξασκούνται» ή και να… «ασκούνται» με επίκεντρο αυτήν την υποδομή. Πληροφορίες αναφέρουν πως αυτή η δραστηριότητα αποτελεί μεταφορά υλικού και πληρωμάτων που έχουν αποχωρήσει από το Ιντσιρλίκ της Τουρκίας. Σε συνεργασία με τις αντίστοιχες δυνάμεις που λειτουργούν στη Ρουμανία η Χρυσούπολη είναι μία ιδανική τοποθεσία για τον έλεγχο των Στενών, της δραστηριότητας του Ρωσικού Στόλου της Μαύρης Θάλασσας, της ροής των προσφύγων αλλά και των εξελίξεων στη Δυτική Βαλκανική.
—–
Από τη Λάρισα επιχειρούν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη παρακολούθησης και συλλογής πληροφοριών στον επιχειρησιακό χώρο στα παράλια της Βορείου Αφρικής με επίκεντρο τη Λιβύη αλλά και στα ενδότερα της Σαχάριας Αφρικής.
Η Ανδραβίδα, ο Άραξος και η Καλαμάτα αποτελούν ασφαλή ορμητήρια για αεροσκάφη είτε προς εκπαίδευση είτε για αποστολές στην Εγγύς Ανατολή. Ήδη γίνεται ευρεία χρήση της Ανδραβίδας σε κοινές ασκήσεις με τους Ισραηλινούς. Η Αεροπορία του Ισραήλ, άλλωστε, χρησιμοποιεί όλο το ελληνικό δίκτυο υποδομών όταν επιχειρεί προσομοιώσεις επιχειρήσεων, εγγύς προσβολής, και βομβαρδισμό επιλεγμένων στόχων σε τοποθεσίες κυρίως στη Βόρειο – Δυτική Ελλάδα (Γρεβενά) οι οποίες διαθέτουν κάποια κοινά χαρακτηριστικά με στόχους στο Ιράν.
Το αεροδρόμιο της Καρπάθου ως υποδομή βρίσκεται κυριολεκτικά στην πρώτη ζώνη ενδιαφέροντος ως προς στόχους στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Σούδα είναι βασικός κρίκος της στρατηγικής αλυσίδας που συνδέει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στον πλανήτη.
Βασικό κεφάλαιο στις συζητήσεις μεταξύ των Αρχηγών ΓΕΕΘΑ της Ελλάδας και των ΗΠΑ ήταν η ρωσική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω Βοσπόρου και Αιγαίου. Η πρόσφατη έντονη διαταραχή στις σχέσεις Αθήνας – Μόσχας προφανώς συνετέλεσε στην ανάδειξη αυτού του κεφαλαίου ως μείζονος σημασίας θέμα προς συζήτηση για όλα τα περαιτέρω. Οι δύο Αρχηγοί κατέληξαν πως πρόκειται για την εντονότερη αν όχι και ισχυρότερη παρουσία του ρωσικού παράγοντα στην περιοχή από το 1980, όταν κάτω από τα Κύθηρα και στα διεθνή ύδατα είχε στήσει αγκυροβόλιο ανοικτής θαλάσσης η ρωσική (Σοβιετική τότε) αρμάδα.
Αν διαβάσει κάποιος με προσοχή το κείμενο της επίσημης ενημέρωσης του αμερικανικού Υπουργείου Αμύνης (στα αγγλικά) για το αντικείμενο της συνάντησης των Αρχηγών ΓΕΕΘΑ στην Αθήνα, θα αντιληφθεί πως υφίσταται ένας δύσκολα κεκαλυμμένος ενθουσιασμός των Αμερικανών για τα αποτελέσματα της επίσκεψης.
Σπεύδει, βέβαια, το αμερικανικό Πεντάγωνο να προλάβει τις όποιες αντιδράσεις ξεκαθαρίζοντας πως οι ΗΠΑ δεν θα διεκδικήσουν άλλες χερσαίες βάσεις. Σημειώνει, ωστόσο, πως θα ενταθεί και θα ενισχυθεί η παρουσία «στρατιωτικού προσωπικού» στις υποδομές των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε τομείς της εκπαίδευσης, κοινών ασκήσεων, συλλογής πληροφοριών, επεξεργασίας πληροφοριών, ανταλλαγής εμπειριών, παρακολούθησης στόχων κ.λπ., κ.λπ. Δεν θέλει και πολλά για να καταλάβει κάποιος το τι συμβαίνει. Από την Ουκρανία έως το Δέλτα του Νείλου υπάρχει μία νοητή γραμμή αντιπαράθεσης σε δύο μέτωπα.
Με τη Ρωσία και το φανατικό Ισλάμ (Τζιχάντ). Στη μέση η Τουρκία. Δύο περιφερειακά θέατρα πολέμου (Συρία – Λιβύη), ένας πόλεμος στα σπάργανα (Ιράν) και ένας για άλλη μία φορά «Μεγάλος Ασθενής», η Τουρκία σε διαρκή κρίση.
Συμπληρωματικά βρίσκεται σε εξέλιξη συγκρότησης και κατασκευής ένας νέος ενεργειακός δρόμος από την Ανατολική Μεσόγειο στην Ευρώπη. Αυτός που αρχίζει στα κοιτάσματα φυσικού αερίου μεταξύ Ισραήλ, Κύπρου και Αιγύπτου. Όντως, δεν θέλει και πολλά για να καταλάβει κάποιος το τι συμβαίνει.
Το αμερικανικό Πεντάγωνο παίζει το “ελληνικό χαρτί”
Η τεράστια έμφαση που δίνουν οι ΗΠΑ στη στρατηγική -για περισσότερους ίσως λόγους από ποτέ- Συμμαχία με τη χώρα μας, αναδεικνύεται από το αμερικάνικο Πεντάγωνο, στον απόηχο της χθεσινής συνάντησης μεταξύ του Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ στρατηγού Τζόζεφ Φ. Ντάνφορντ και του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, ναύαρχου Ευάγγελου Αποστολάκη.
Την εποχή που η Ρωσία εδραιώνει τη στρατιωτική της παρουσία στη Μεσόγειο με τη μετακίνηση μιας πραγματικής αρμάδας 25 πολεμικών πλοίων στις συριακές ακτές, και ενώ η Τουρκία κάνει «νερά» στο ΝΑΤΟ και οι σχέσεις της με τις ΗΠΑ έχουν φτάσει στο ναδίρ, ο αμερικάνος Α’ ΓΕΕΘΑ δίνει το στίγμα μιας «αναβαθμισμένης» στρατιωικής σχέσης με τη χώρα μας, εν μέσω των τεράστιων αυτών «προκλήσεων». Για τις οποίες προκλήσεις, λόγω της γεωπολιτικής της θέσης και της μακροχρόνιας συμμαχίας με τις ΗΠΑ, η χώρα μας, θέλοντας και μη, καλείται να παίξει κομβικό ρόλο, την ίδια ώρα μάλιστα που και οι δικές μας σχέσεις με τη Μόσχα διανύουν ιδιαίτερα προβληματική περιόδο…
Οι ειδήσεις που προκύπτουν και προοιωνίζουν, ίσως, τη θέση της Ελλάδας στο ευαίσθητο πλέγμα των ισορροπιών στην ταραγμένη περιοχή μας όπως διαμορφώνονται αυτό το διάστημα, καθώς και της «αναβαθμισμένης» σχέσης μας με τις ΗΠΑ, αποτυπώνονται στο επίσημο δελτίο Τύπου του αμερικάνικου Πενταγώνου, που γράφτηκε σύμφωνα με τις δηλώσεις του Αμερικάνου αξιωματούχου.
Ειδικότερα όσον αφορά στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, ο Ντάνφορντ τις χαρακτήρισε «πολύ καλές, όσο καλές είναι άλλωστε εδώ και πολλά πολλά χρόνια», θέλοντας έτσι να προσδώσει τον χαρακτήρα του βάθους που προκύπτει από τη μακρόχρονη συμμαχία.
Όπως ανακοινώνουν οι Αμερικάνοι, ο Στρατηγός τους από τη συνάντηση κατόρθωσε να δει την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην Ανατολική Μεσόγειο μέσα από “ελληνικά γυαλιά”, δηλαδή από τη δική μας την οπτική, ενώ δεν ανέφερε καμία διάσταση απόψεων μεταξύ των δύο πλευρών, τουναντίον μάλιστα.
«Ωφελήθηκα πολύ γνωρίζοντας την ελληνική οπτική των πραγμάτων για την περιοχή, καθώς η Ελλάδα κοιτάζει βόρεια προς τα Βαλκάνια, ανατολικά στη Μέση Ανατολή και νότια στη Λιβύη. Η Ελλάδα είναι ανοιχτή στην προοπτική αυξημένης στρατιωτικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ, γεγονός που με ενθουσίασε. Οι προοπτικές άλλωστε για αυτό είναι σημαντικές, αν δείτε τις επιχειρήσεις που διεξάγονται στη Λιβύη, τη Συρία, και τις μελλοντικές ενδεχόμενες επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο», ανέφερε ο αμερικάνος στρατηγός…
Τονίζοντας ότι αντιλήφθηκε καλύτερα την προσφυγική κρίση χάρη στις περιγραφές των Ελλήνων, ο Ντάνφορντ τόνισε το εξής σημαντικό: «Οι Έλληνες διατηρούν κάποιες ενδιαφέρουσες οπτικές σχετικά με τη ρωσική ναυτική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο και συμφωνήσαμε ότι αυτό που παρατηρούμε είχαμε να το δούμε από τη δεκαετία του 1980»…
«Ο Έλληνας αρχηγός ΓΕΕΘΑ μου εξέφρασε το ενδιαφέρον για την επέκταση της πρόσβασης μας στις βάσεις τους… Αυτή η πρόσβαση μπορεί να αξιοποιηθεί ώστε να μετακινείται προσωπικό και εξοπλισμός εντός και εκτός των επιχειρήσεων», συνέχισε.
«Οι Έλληνες ζουν σε αυτή τη γειτονιά και παρατηρώντας, βλέπουν την ίδια αστάθεια που βλέπουμε και εμείς», ανέφερε ο Ντάνφορντ χαρακτηριστικά, μεταφέροντας επίσης ακόμα μια εντύπωση που αποκόμισε από τη συνάντηση:
«Η Ελλάδα είναι νευρική για τη σύμμαχο τους στο ΝΑΤΟ Τουρκία και επιθυμούν αυτή η χώρα να παραμείνει προσανατολισμένη προς τη Δύση. Ανησυχούν πολύ επίσης για όσα γίνονται στη Λιβύη και την Αφρική, διότι ακόμα κι αν σταθεροποιηθεί η Συρία, η Αφρική είναι έξω από την πόρτα τους».
Επίσης, όπως ενημερώνει ο αμερικάνος στρατηγός, «οι Έλληνες ανησυχούν επίσης για τη δραστηριότητα των Ρώσων στη Μαύρη Θάλασσα και την Ανατολική Μεσόγειο»… «Κοιτάνε γύρω τους και βλέπουν ότι οι ΗΠΑ είναι ακόμα ο καλύτερος διαθέσιμος σύμμαχος για αυτούς»…
Σχετικά με τις στρατιωτικές βάσεις, ο Ντάνφορντ ξεκαθάρισε ότι «οι ΗΠΑ δεν σχεδιάζουν τη δημιουργία μεγάλων βάσεων στην Ελλάδα. Το αμερικάνικο αποτύπωμα στη χώρα θα παραμείνει μικρό. Αλλά πιθανότατα θα υπάρξουν περισσότεροι αμερικάνοι αξιωματούχοι που θα επισκέπτονται τη χώρα για εκπαίδευση και ασκήσεις»…
Για τη βάση στη Σούδα, ανέφερε ότι πρόκειται για μια κρίσιμη υποδομή για ολόκληρη την περιοχή, και ότι «η Ελλάδα είναι ανοιχτή στην επέκταση των ευκαιριών εκπαίδευσης των δυνάμεων μας που βρίσκονται στην Ευρώπη, ειδικά για την Αεροπορία Στρατού (δηλ. τα ελικόπτερα)». Στη Λάρισα, δε, σταθμεύουν και επιχειρούν τα αμερικάνικα στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη
Οι δύο στρατηγοί, επίσης, συζήτησαν για αναβαθμισμένες ενέργειες κοινής εκπαίδευσης μεταξύ των στελεχών των δύο στρατών.
Τι ανέφερε το ΓΕΕΘΑ στην ανακοίνωσή του
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ελληνικού Υπουργείου Άμυνας, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στις τοποθετήσεις του, επισήμανε, μεταξύ άλλων, τις διαχρονικά άριστες σχέσεις των ΕΔ των δύο χωρών καθώς και την απαίτηση ανάπτυξης διεθνών στρατιωτικών συνεργασιών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων ασφαλείας. Ακόμα ο κ. Αποστολάκης αναφέρθηκε στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις για την προώθηση της διμερούς και πολυμερούς στρατιωτικής συνεργασίας με κράτη των Βαλκανίων, της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της σταθερότητας στον ευρύτερο χώρο εθνικού ενδιαφέροντος.
Επιπλέον ο Έλληνας αρχηγός ΓΕΕΘΑ υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία των υποδομών της Σούδας, ενώ αναφέρθηκε και στη παραβατική, όπως είπε, συμπεριφορά που επιδεικνύουν οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Διαβάστε την επίσημη ανακοίνωση του Αμερικάνικου Πενταγώνου για τη συνάντηση:
Dunford Gets Greek View of Regional Challenges
The chairman of the Joint Chiefs of Staff said he very much welcomed seeing the Eastern Mediterranean region “through a Greek lens” as he finished consultations with his counterpart, Greek navy Adm. Evangelos Apostolakis, the chief of the Hellenic National Defense General Staff.
Marine Corps Gen. Joe Dunford told reporters traveling with him that the bilateral relationship between the two NATO allies “is probably as good as it has been in many, many years.”
Dunford and Apostolakis discussed the situation in the region. Greece looks north into the Balkans, east to the Middle East and south into Libya and the rest of North Africa. “[He] shared some thoughts about the region, and I greatly benefited from the perspective of the Greeks, who have a regional view,” the chairman said.
Increased Cooperation
The Greeks are open to increasing military cooperation with the United States, he said. “[They] made a general overture saying they would be willing to consider that, and I certainly was enthusiastic about the possibility,” Dunford said.
U.S. European Command and the State Department will work with Greek ministries to continue these conversations, he said.
“If you look at geography and you look at current operations in Libya and current operations in Syria, [and] you look at potential operations in the Eastern Mediterranean, the opportunities here are pretty significant,” the chairman said.
Dunford said hearing directly from the Greek military about their experiences with the refugee crisis gave him a better appreciation of the scope of the problem and the capabilities they brought to bear on it. “They also have some interesting perspectives on the Russian naval presence in the eastern Mediterranean, as well,” he said. “I think we both agreed that we are seeing something we haven’t seen since the 1980s in terms of the operational patterns of the Russians in the area.”
The two leaders talked about the importance of sharing information and intelligence particularly in the area of counterterrorism, the chairman said.
Expanded Base Access
Dunford said the Greek defense chief “expressed interest in expanding our access to their bases.”
This access can be used to move personnel and equipment in and out of theater.
“We … have taken advantage of Souda Bay — it’s a critical piece of infrastructure here in the region, and Greece has also been open to expanding training opportunities for our forces that are stationed in Europe, in particular for U.S. Army units to do training with helicopters,” he said.
The two men talked about deepening relationships through the International Military and Training program. This program increases military-to-military engagement through service member exchanges. Young Greek service members attend U.S. professional military education schools and young Americans attend Greek schools. He noted that Apostolakis attended the Marine Corps’ Expeditionary Warfare School — then the Amphibious Warfare School — earlier in his career and the Greek army chief of staff attended a school in Fort Knox, Kentucky.
Finally, Greece also plays a unique role in the region in terms of bringing together multinational exercises. The United States is certainly amenable to participating in those exercises, Dunford said.
The U.S.-Greek relationship is in “a very positive place” today, a senior government official said here on background today, and the foundation to this turn of events has been the defense relationship between the two nations.
Regional Concerns
Greece has suffered through an economic crisis from which the country is still recovering. Yet the nation continued to spend 2 percent of gross domestic product on defense — a benchmark for NATO members.
“The Greeks live in this neighborhood and they have been looking around and seeing the same instability that we have,” the official said.
Greece is nervous about NATO ally Turkey and want that country to remain firmly rooted in the West, the official added. They also confronted the refugee crisis with limited resources, but see the possibility of it continuing.
“They are deeply concerned with what is happening in Libya and Africa, because even if Syria stabilizes, you’ve got Africa that is right on their doorstep,” the official said.
The Greeks, too, are worried about what the Russians are up to in the Black Sea and the Eastern Mediterranean, the official said. “They are looking around, and the U.S. is still the best partner available to them.”
On the security front, more is happening. In addition to NATO forces, U.S. European Command, U.S. Transportation Command, U.S. Africa Command and U.S. Special Operations Command use the facilities at the Naval Support Activity in Souda Bay.
The U.S. Air Force is now operating MQ-9 Reaper unmanned aerial vehicles at Greece’s Larissa Air Force Base. The unarmed UAVs will focus on information-gathering, surveillance and reconnaissance in the region.
Both Dunford and the official said the United States is not looking for large bases in Greece. The U.S. footprint in the country will remain light. But there will probably be more American service members rotating in and out of the country for training, education and exercises.
 |
Διαπιστευμένο Μέλος στο Μητρώο Online Media του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης
