Γιώργος Μπιλλίνης: Τα “οφέλη” από τη διολίσθηση του ευρώ

14 Δεκεμβρίου, 2014 | by rodopinews

ΑΡΘΡΑ & ΑΠΟΨΕΙΣ

Κάθε φορά που τίθεται από κάποιον το θέμα της επαναφοράς της Ελλάδας σε εθνικό νόμισμα, το πρώτο επιχείρημα, με το οποίο συνοδεύει δικαιολογητικά τη πρόταση του, είναι η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Η οποία (βελτίωση) θα βασιστεί στην υποτίμηση που θα υποστεί το νέο νόμισμα έναντι των κύριων νομισμάτων παγκοσμίως και πρωτίστως έναντι του ευρώ (αυτό τεχνηέντως αποσιωπάται, γιατί παραπέμπει σε χειροτέρευση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών).
Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Είναι η υποτίμηση του νομίσματος το εργαλείο για την ανάκτηση ανταγωνιστικότητας; Η απάντηση είναι «εξαρτάται».

Μια οικονομία με ισχυρή παραγωγική βάση, με έντονη εξαγωγική δραστηριότητα, σαφώς και θα ωφεληθεί. Μια οικονομία παρασιτική, σφόδρα καταναλωτική, σαν την ελληνική, στην οποία κυριαρχούν οι εισαγωγές έναντι των εξαγωγών, προφανώς θα εμφανίσει διαφορετική συμπεριφορά. Η μικρή ανάκτηση ανταγωνιστικότητας από την υποτίμηση θα αντισταθμιστεί πολλαπλάσια από τις αυξημένες εκροές για τις εισαγωγές, με το τελικό ισοζύγιο να είναι μηδενικού οφέλους ή και αρνητικό.

Αφορμή γι αυτές τις σκέψεις μου έδωσε η συνεχής διολίσθηση του ευρώ έναντι του δολαρίου και άλλων διεθνών ισχυρών νομισμάτων το τελευταίο εξάμηνο. Από την ισοτιμία του 1,399 $/€ το Μάϊο, σήμερα η σχέση ανταλλαγής έχει υποχωρήσει στο €=1,229 $, δηλαδή κατά ποσοστό 12%. Είναι πολύ μεγάλο το μέγεθος της διολίσθησης μέσα σε διάστημα μόλις έξι μηνών. Μεταφράζεται σε ετησιοποιημένη υποτίμηση 24%. Ποια ήταν η συμπεριφορά της οικονομίας μας σε αυτό το υποτιμητικό για το ευρώ περιβάλλον; Ωφελήθηκε ή ζημιώθηκε; Είναι μοναδική η ευκαιρία να επιχειρήσουμε μια προσομοίωση της σε συνθήκες αντίστοιχες με εκείνες που θα δημιουργούσε η επανυιοθέτηση εθνικού νομίσματος, προκειμένου να αντλήσουμε συμπεράσματα.

Η άνοδος του δολαρίου ευνοεί τις επιχειρήσεις α) που συναλλάσσονται σε δολάρια β) που εξάγουν σε χώρες εκτός ευρωζώνης γ) που παρέχουν τουριστικό προϊόν σε επισκέπτες εκτός ευρωζώνης. Αντίθετα πλήττει τις επιχειρήσεις α) που τιμολογούν τις εισαγωγές τους σε δολάρια β) που η εγχώρια προστιθέμενη αξία των προϊόντων τους είναι χαμηλή γ) που έχουν δανεισμό σε δολάριο ή ελβετικό φράγκο δ) που είναι ενεργοβόρες, αφού η τιμολόγηση του πετρελαίου και των προϊόντων του γίνεται διεθνώς σε δολάρια.

Θεωρητικά το χαλαρό ευρώ πριμοδοτεί τις εξαγωγές, καθώς τα ελληνικά προϊόντα καθίστανται φθηνότερα στις διεθνείς αγορές, συνεπώς κερδίζουν σε ανταγωνιστικότητα. Από την άλλη πλευρά όμως το κόστος παραγωγής στο βιομηχανικό και μεταποιητικό τομέα αυξάνει, αφού το σύνολο των πρώτων υλών, του μηχανολογικού εξοπλισμού, των ανταλλακτικών, που τιμολογούνται σε δολάριο, καθίστανται ακριβότερα. Συνεπώς το όποιο όφελος περιορίζεται στο ποσοστό με το οποίο συμμετέχει η εγχώρια προστιθέμενη αξία στο τελικό κόστος ανά μονάδα προϊόντος. Αν λογαριάσουμε το χαμηλό συνολικό ύψος των εξαγωγών από τη μεταποίηση (χωρίς τα πετρελαιοειδή) και το πρωτογενή τομέα, το τελικό όφελος είναι πολύ μικρό.

Η κατανάλωση αντιθέτως επιβαρύνεται από το κόστος που προσθέτει η διολίσθηση του ευρώ στα εισαγώμενα προϊόντα που τιμολογούνται σε δολάριο. Στη περίπτωση αυτή η νομισματική διαφορά περνά ολόκληρη στο σύνολο της αξίας του προϊόντος. Επομένως η ζημία από τη συναλλαγματική διαφορά στη περίπτωση των εισαγωγών είναι πολλαπλάσια από το αντίστοιχο όφελος για το ίδιο εξαγώμενο προϊόν. Με δεδομένο δε ότι το σύνολο των εισαγωγών είναι μεγαλύτερο σε απόλυτα νούμερα από εκείνο των εξαγωγών, αβίαστα οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι το τελικό ισοζύγιο κόστους-οφέλους για την οικονομία είναι αρνητικό.

Ο μοναδικός κλάδος που απολαμβάνει ουσιαστικό όφελος από την σημαντική διολίσθηση του ευρώ είναι ο τουριστικός. Ο κλάδος είναι εντάσεως εργασίας, οπότε ενσωματώνει πολύ υψηλή εγχώρια προστιθέμενη αξία. Το τουριστικό προϊόν καθίσταται φθηνότερο σε δολάρια, άρα περισσότερο ανταγωνιστικό στους επισκέπτες εκτός ΕΕ. Την επιτυχία του όμως φαίνεται πως θα την πληρώσει ακριβά. Η κυβέρνηση επέλεξε να επιρρίψει επάνω του βάρος 6,5 μονάδων ΦΠΑ, με άμεση συνέπεια την επαναφορά σε δυσμενή αφετηρία της ανταγωνιστικότητας του.

Η προσομοίωση που επιχειρούμε είναι αρκετά ενδεικτική, αφού αφορά το 1/3 της παραγωγικής οικονομίας. Περίπου το 35% των ελληνικών εξαγωγών (εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών) κατευθύνεται εκτός ΕΕ, ενώ αντίστοιχο είναι το ποσοστό για τις εισαγωγές. Η οικονομία θα παρουσίαζε παρόμοια συμπεριφορά στο σύνολο της εάν υπήρχε εθνικό νόμισμα, το οποίο θα υποτιμούνταν και έναντι του ευρώ.

Αν ως σήμερα δεν έχει γίνει αντιληπτή η ζημία που υφίσταται η ελληνική οικονομία από τη πτώση του ευρώ, αυτό οφείλεται αποκλειστικά στην ευτυχή συγκυρία της παράλληλης δραματικής πτώσης της τιμής του πετρελαίου. Το οποίο στο ίδιο διάστημα έχει υποχωρήσει κατά 41% από τα 115 στα 67 δολάρια το βαρέλι. Με αποτέλεσμα να έχει αντισταθμιστεί ή και υπερκεραστεί η συναλλαγματική επίπτωση στο κόστος των εισαγωμένων προϊόντων που τιμολογούνται σε δολάριο και η συναλλαγματική διαφορά να μην έχει αποτυπωθεί στις τιμές τους.

http://www.4news.gr/τα-οφέλη-από-τη-διολίσθηση-του-ευρώ-το/