Η πρώτη θητεία του νεοπαγούς θεσμού της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης βαίνει, αισίως, προς τη λήξη της. Με ανεπαρκή σχεδιασμό και πενιχρή αποτελεσματικότητα τα πρώτα βήματα πολύ απέχουν από το να θεωρηθούν επιτυχημένα.
Σε κάθε περίπτωση ο θεσμός κρίνεται στην κοινωνική βάση, στον βαθμό της αποδοχής του από την Κοινωνία. Εκεί, όμως, 3 χρόνια από την θέσπιση του Καλλικράτη, η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση παραμένει άχρωμη, άοσμη και απρόσωπη, με ευθύνη, βεβαίως, των ανθρώπων που τη στελεχώνουν.
Κάτω από το θεσμικό οικοδόμημα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης συστεγάζονται κοινωνικές και επιχειρηματικές μονάδες που πρέπει να συγχρωτιστούν, να γνωριστούν καλύτερα, να συνεργαστούν και, τέλος, να διαμορφώσουν κοινή συνείδηση.
Το εγχείρημα, προφανώς, δεν είναι εύκολο. Οι τοπικισμοί και τα επιμέρους μικροσυμφέροντα σίγουρα δεν βοηθούν. Το Περιφερειακό Συμβούλιο, ως κορυφαίο όργανο συγκρότησης και έκφρασης της φωνής της Περιφέρειας δεν πρέπει να αποτελεί πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ των περιφερειακών ενοτήτων. Θα επιτελεί πραγματικά το ρόλο του μόνο όταν συμβάλει στη διαμόρφωση ενός ενιαίου και συνεκτικού περιφερειακού οράματος, ικανού να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει τα πιο δυναμικά και παραγωγικά τμήματα του πληθυσμού.
Η απλή κατασκευή έργων μεταφορικής υποδομής δεν αρκεί. Το οδικά και λιμενικά έργα, παρότι αναγκαία, δεν επαρκούν για να ενοποιήσουν αναπτυξιακά την Περιφέρεια. Είναι καιρός να συγκροτηθεί ικανή «περιφερειακή ύλη». Άνθρωποι και μέσα (πολιτικά, θεσμικά, παραγωγικά) που θα κινούνται σε περιφερειακό επίπεδο, θα αντλούν δυναμική και θα αναφέρονται στην, ούτως ειπείν, Περιφερειακή Κοινωνία.
Εν όψει της νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014 – 2020 είναι ανάγκη να συντάξουμε, για πρώτη φορά, ένα Ολοκληρωμένο Σχέδιο Περιφερειακής Διακυβέρνησης! Ένα σχέδιο που θα περιλαμβάνει τόσο την εσωτερική δομή, οργάνωση, στελέχωση και λειτουργία των υπηρεσιών της Περιφέρειας, όσο και το Πρόγραμμα Δράσης και Αναπτυξιακών Παρεμβάσεων. Να το παρουσιάσουμε σε κάθε γωνιά της Περιφέρειας, κατά Κλάδο Οικονομικής Δραστηριότητας και κατά Κοινωνική και Επιχειρηματική ομάδα. Να εξηγήσουμε στους πολίτες της Περιφέρειας γιατί και πώς η Περιφερειακή Διοίκηση μπορεί και πρέπει να μετριάσει τις συνέπειες της κρίσης να δώσει κατεύθυνση και προοπτική στα Νοικοκυριά και τις Επιχειρήσεις και να κινητοποιήσει κάθε δημιουργική τους δύναμη.
Και βεβαίως, να επιλέξουμε τους ανθρώπους εκείνους που να μπορούν να σηκώσουν το βάρος του σοβαρού σχεδιασμού και της μεθοδικής υλοποίησης. Που να μπορούν να διακρίνουν και να συν-διαμορφώσουν μία ενιαία περιφερειακή κοινωνική, χωροταξική, διοικητική και αναπτυξιακή ταυτότητα. Μόνο έτσι η αποτελεσματικότητα δεν θα μετριέται απλώς σε ποσοστά απορρόφησης των κοινοτικών κονδυλίων αλλά θα μεταφράζεται σε ανάπτυξη, σε θέσεις εργασίας, σε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και της κοινωνικής συνοχής, σε ατομική και κοινωνική πρόοδο για τους Πολίτες της Περιφέρειας.
Κωνσταντίνος Χ. Τριανταφυλλίδης
Οικονομολόγος – υπ. διδάκτορας Δ.Π.Θ.