Τον Επίτιμο Εφορο Αρχαιοτήτων και γνωστό διεθνώς για την προσφορά του στον τομέα της Αρχαιολογίας, πρώην προϊστάμενο της ΙΘ΄ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων στην Κομοτηνή Δημήτρη Σκιλάρντι τον γνωρίζουμε όλοι από την επιτυχή θητεία του στην περιοχή μας. Το RodopiNews.gr είχε την τιμή να δημοσιεύσει πριν από αρκετό καιρό την εμπεριστατωμένη μελέτη «Προτάσεις Δημιουργίας Αξόνων Αρχαιολογικών Περιηγήσεων για την τουριστική Αναβάθμιση της Θράκης» την οποία ο ίδιος είχε παρουσιάσει πρώτη φορά στο Διδυμότειχο. Σήμερα, για πρώτη φορά μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα παρουσιάζουμε μία συνέντευξη με τον γνωστό αρχαιολόγο σχετικά με την φημολογούμενη εξόρυξη χρυσού από το Πέραμα της Αλεξανδρούπολης και τους κινδύνους που αυτή κρύβει.
Κύριε Σκιλάρντι, ως αρχαιολογική υπηρεσία είχατε αντιδράσει παλαιότερα στην φημολογούμενη εξόρυξη χρυσού από το Πέραμα της Αλεξανδρούπολης για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Σήμερα και μετά από τόσο καιρό όπου οι φήμες για ξεκίνημα τις επένδυσης φουντώνουν ποια εξέλιξη πιστεύετε πως τελικά θα έχουμε;
Είναι αλήθεια πως αδυνατώ να κατανοήσω την εμμονή με την οποία η σημερινή ηγεσία επιμένει στην δημιουργία χρυσωρυχείου στην περιοχή Περάματος Αλεξανδρούπολης, αφού μία τέτοια απόφαση προσκρούει στην γενικευμένη κατακραυγή ενάντια στην επαπειλούμενη εκτεταμένη περιβαλλοντική καταστροφή της περιοχής. Ο χώρος όπου προγραμματίζεται η εξόρυξη βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από την Ζώνη / Μεσημβρία, αρχαία πόλη μοναδικής αρχαιολογικής σημασίας και διατήρησης. Η προτεινόμενη ζώνη εξόρυξης είναι γεμάτη με αρχαιότητες, η δε πρόοδος του έργου θα οδηγήσει αναπόφευκτα στον ολοκληρωτικό αφανισμό αρχαίων και φυσικού περιβάλλοντος, εξαλείφοντας κάθε προοπτική για την μελλοντική τουριστική ανάδειξη της περιοχής.
Με τους συναδέλφους σας στην ΙΘ΄ Εφορία ΕΠΚΑ πως αντιμετωπίσατε το θέμα και ποια ήταν η στάση σας;
Η πρόταση για την δημιουργία χρυσωρυχείου έφτασε στο γραφείο μου τον Δεκέμβριο του 2011. Με την εισήγησή μου προς το τ. ΥΠΠΟΤ γνωστοποίησα την απόλυτη αντίθεση της ΙΘ΄Εφορείας Αρχαιοτήτων στην προτεινόμενη ενέργεια. Στην συγκεκριμένη θέση, εξαιτίας της γεωλογικής μορφολογίας υπάρχει ασφυκτική στενότητα χώρου. Γίνεται επομένως σαφές ότι κάθε ενέργεια προς την κατεύθυνση της ανοιχτής εξόρυξης θα επέφερε συνολική βλάβη στο περιβάλλον και τις αρχαιότητες. Επιπλέον, η επαπειλούμενη δημιουργία λεκάνης επεξεργασίας του ορυκτού, όχι μόνο θα εγκυμονούσε κινδύνους αλλοίωσης στα φυσικά χαρακτηριστικά της ζώνης, αλλά και θα εξέθετε σε τεράστιο κίνδυνο τον αρχαιολογικό χώρο και την καθαρότητα της παραθαλάσσιας ζώνης. Θα καθιστούσε παντελώς αδύνατη την τουριστική ανάδειξη της αρχαίας πόλης Ζώνης / Μεσημβρίας για την οποία η πολιτεία έχει δαπανήσει μέχρι σήμερα τεράστια κονδύλια.
Η δημιουργία χρυσωρυχείου στο Πέραμα όμως δεν θα μπορούσαμε να πούμε πως λόγω της οικονομικής κατάστασης της χώρας είναι μέρος κάποιου εθνικού σχεδίου ανάπτυξης της Θράκης; Από την πλευρά σας δεν θεωρείτε πως ενημερώθηκε η τοπική κοινωνία και δεν προηγήθηκε σε επίπεδο υπουργείων η εξέταση των τουριστικών, πολιτιστικών και αρχαιολογικών παραμέτρων; Μήπως αυτές οι αντιδράσεις είναι υπερβολικές;
Γνωρίζοντας τον σεβασμό με τον οποίο περιβάλλουν τις αρχαιότητες οι γειτονικές μας Ευρωπαϊκές χώρες, όπως και τα εκπληκτικά τουριστικά – οικονομικά οφέλη που αποκομίζουν, εκπλήσσομαι από την προχειρότητα με την οποία προωθείται στη χώρα μας η πολιτική για την πολιτιστική μας κληρονομιά, χωρίς ιεράρχηση προτεραιοτήτων και χωρίς στόχους για την υλοποίηση οικονομικών, τουριστικών ή ακόμα και πολιτιστικών οφελών. Η σημερινή εμμονή στην υλοποίηση του έργου του Περάματος προφανώς με την συναίνεση παραγόντων που θα όφειλαν να προστατεύσουν τα μνημεία και το περιβάλλον, δημιουργεί πλήθος ερωτημάτων. ΄Αραγε ποιος είναι ο αφανής λόγος για τον οποίο θα πρέπει ο ΄Ελληνας φορολογούμενος να συνεχίσει να πληρώνει για την ανάδειξη σπουδαίων μνημείων, όταν διαπιστώνεται ότι η πολιτεία παραδίδει το φυσικό περιβάλλον στη μανία των εκσκαφέων, αποκλείοντας κάθε προοπτική για την μελλοντική τουριστική και οικονομική αναβάθμιση της περιοχής; Σε φάση που η χώρα μας έχει ισοπεδωθεί από τις επιβλαβείς επιλογές των ιθυνόντων επιβάλλεται η άμεση αναθέρμανση της οικονομίας με τον ευχερέστερο, λιγότερο δαπανηρό και τον πιο άμεσα αποδοτικό τρόπο, όπως επιβάλλει η αναγκαία αναβάθμιση της ήδη απαρχαιωμένης τουριστικής μας υποδομής. Σε άλλες χώρες του δυτικού κόσμου, η στροφή προς την εκμετάλλευση πηγών ενέργειας ή υπογείων κοιτασμάτων γίνεται σαν τελευταία επιλογή ή σαν τελευταίο καταφύγιο, αφού θα έχουν εξαντληθεί άλλες προσπάθειες οικονομικής ανάπτυξης, μέσα από την εκμετάλλευση του τουρισμού και του φυσικού περιβάλλοντος. Στην Ελλάδα, χωρίς να αναπτυχτούν στο έπακρο οι ανέξοδες και αβλαβείς αυτές δυνατότητες, καταφεύγουμε στην καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος ή ακόμα, ενίοτε και στην βλάβη των αρχαίων, ενέργειες που είναι μη αναστρέψιμες και σίγουρα θα βλάψουν τη χώρα και τις μέλλουσες γενεές.
Κατά την άποψή σας, οι μέχρι σήμερα προσπάθειες του τ. Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού συνέβαλαν στην δημιουργία οικονομικών προοπτικών μέσα από την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς;
Ας μου επιτραπεί να υπενθυμίσω ότι η ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων θα όφειλε να γίνει με βάση, όχι μόνο τον απαραίτητο κατάλογο ιεράρχησης και προτεραιοτήτων, αλλά και με την έντεχνη επιλογή σειράς αρχαιολογικών θέσεων για την καθιέρωση τουριστικών αξόνων, ώστε να είναι δυνατή η άμεση τουριστική και περιηγητική εκμετάλλευση, με ταχύτητα και χωρίς υπέρμετρες δαπάνες. Όμως στην Ελλάδα του 2013, αυτές θεωρούνται «καινοτόμες δράσεις»… ‘Oχι, κατά την άποψή μου, η διοίκηση δεν κατόρθωσε στα τελευταία χρόνια, τώρα ακόμα που η χώρα μας βρίσκεται υπό πτώχευση, να παράσχει διεξόδους στο σοβαρό οικονομικό πρόβλημα που μας ταλανίζει. ΄Ολοι συμφωνούν ότι δεν διαθέτει ούτε γνώσεις, ούτε τις ικανότητες..
Το RodopiNews.gr δημοσίευσε πριν από καιρό την μελέτη που παρουσιάσατε σε ομιλία σας στο Διδυμότειχο και υποβάλλατε στο ΥΠΠΟΤ για την τουριστική ανάπτυξη της Θράκης μέσω δημιουργίας αρχαιολογικών αξόνων στις σημαντικότατες αρχαιότητες της περιοχής μας. Εχει υπάρξει κάποια ανταπόκριση;
Σας πληροφορώ ότι η μελέτη «Προτάσεις Δημιουργίας Αξόνων Αρχαιολογικών Περιηγήσεων για την τουριστική Αναβάθμιση της Θράκης», που συνέταξε ομάδα αρχαιολόγων της ΙΘ΄ΕΠΚΑ και υπέβαλα προ τριετίας στις κεντρικές υπηρεσίες του τ. ΥΠΠΟΤ, για την ανάπτυξη του τουρισμού και της οικονομίας της περιοχής, όχι μόνο δεν έτυχε υλοποίησης αλλά ούτε κάν απάντησης! Διερωτώμαι μάλιστα μήπως οι υπεύθυνοι δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν την σημασία μιας τέτοιας εφαρμογής. Εάν όμως είχε υλοποιηθεί, θα είχαμε ήδη σήμερα τα πρώτα οικονομικά αποτελέσματα. Η πρόταση ήταν ανέξοδη – όμως χάθηκε στα χρονοντούλαπα της αδιαφορίας. Σε κάθε περίπτωση, δεδομένης της επιβαλλόμενης ευαισθησίας που θα έπρεπε να μας διακατέχει για τις συνοριακές ζώνες, θα όφειλαν οι υπεύθυνοι της αθηνοκεντρικής πολιτείας να σπεύσουν στην άμεση αναθέρμανσης της οικονομίας στη Θράκη με την εφαρμογή είτε της παραπάνω πρότασης, είτε ενός άλλου σοβαρού προγράμματος. Δυστυχώς, αφού χάθηκε πολύτιμος χρόνος, κάποιοι έσπευσαν να υιοθετήσουν την λύση των ορυχείων. Εάν οι λεγόμενοι παράγοντες δεν μάθουν να λειτουργούν με οργανωμένο σχεδιασμό, δε θα μπορέσει η χώρα να ανακάμψει από το έρεβος στο οποίο οι ίδιοι μας οδήγησαν.
Δείτε επίσης:
Δημήτρης Σκιλάρντι: Αρχαιολογικοί άξονες για την τουριστική ανάπτυξη της Θράκης
 |
Διαπιστευμένο Μέλος στο Μητρώο Online Media του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης
