Καταστράφηκε ολοσχερώς η αποικία των όρνεων στα Στενά του Νέστου

15 Μαρτίου, 2012 | by rodopinews

ΥΓΕΙΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Νέα στοιχεία έρχονται να πιστοποιήσουν την εγκληματική ενέργεια και «μιλούν» για μελετημένη πράξη.

Όπως είναι γνωστό, τα Στενά του Νέστου προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή (Ζώνη Ειδικής Προστασίας GR112004) και την εθνική νομοθεσία (Αισθητικό Δάσος) για το φυσικό τους κάλλος και την σπάνια άγρια ζωή, ιδιαίτερα τα μεγάλα αρπακτικά πουλιά. Η Δασική Υπηρεσία και οι Φ.Δ. Δέλτα Νέστου και λιμνών Βιστονίδας – Ισμαρίδας και Οροσειράς Ροδόπης, καθώς και οι περιβαλλοντικές ΜΚΟ, έσπευσαν στην περιοχή και συνέλλεξαν τα πουλιά και τα νεκρά άλογα. Δείγματα στάλθηκαν στο κέντρο κτηνιατρικών ιδρυμάτων στην Αθήνα και τα πρώτα αποτελέ-σματα κάνουν λόγο για καρβαμιδικούς εστέρες, πιθανόν carbofuran, ένα άκρως τοξικό αγρο-χημικό.

Σοκάρουν τα στοιχεία

Οι πρώτες αναλύσεις από τα δεδομένα της συνεχιζόμενης έρευνας πεδίου από το προσωπικό των Φ.Δ. και των ΜΚΟ που εμπλέκονται στην παρακολούθηση και διαχείριση της περιοχής δείχνουν ότι:

1.Τα άλογα σκοτώθηκαν με πυροβολισμό, σχεδόν εξ’ επαφής.

2.Σκοτώθηκαν με διαφορά 2-3 εβδομάδων κατά προσέγγιση: το πρώτο τέλη Ιανουαρίου με αρχές Φεβρουαρίου, καθώς το πτώμα είχε φαγωθεί από άγρια και αδέσποτα ζώα, που άφησαν μόνο το σκελετό και το κρανίο. Το δεύτερο άλογο που ανακαλύφθηκε στις 19/02/2012, πυροβολήθηκε λίγες ημέρες πριν. Το πτώμα του ανοίχθηκε «χειρουργικά», γδάρθηκε, και οι εκτεθειμένοιμαλακοί και σκληροί ιστοί αλεί-φθηκαν με λευκή σκόνη (δηλητήριο). Μικρό μέρος του είχε φαγωθεί.

3.Οι δυο Χρυσαετοί, τα δυο Όρνια και η Γερακίνα πέθαναν λίγες μέρες πριν ανακαλυφθούν, τρώγοντας από το δεύτερο άλογο. Βρέθηκαν σε ακτίνα λιγότερο από 50 μ. από το πτώμα, ενώ άλλοι δύο Χρυσαετοί σε μεγαλύτερη απόσταση και μέσα στους θάμνους, σε αποσύνθεση και φαγωμένοι από θηλαστικά. Ψόφησαν πριν από 2-3 εβδομάδες, οπότε και το πρώτο άλογο ήταν πιθανόν δηλητηριασμένο.

4.Η αποικία των όρνιων στα Στενά του Νέστου καταστράφηκε ολοσχερώς με το περιστατικό. Υπήρχε συστηματική επιστημονική παρακολούθηση της αποικίας για πάνω από δώδεκα χρόνια και ήταν η μεγαλύτερη στην ηπειρωτική Ελλάδα. Το 2011, καταγράφηκαν 16-17 ζευγάρια που πτέρωσαν 11-12 νεοσσούς. Τον Ιανουάριο του 2012 – πριν το περιστατικό – παρόμοιος αριθμός καταγράφηκε κατά την έναρξη της αναπαραγωγικής περιόδου. Στο τέλος Φεβρουαρίου καμία φωλιά δεν ήταν ενεργή, καθώς και τα δύο τελευταία άτομα που παρατηρήθηκαν να επωάζουν μετά το περιστατικότιςεγκατέλειψαν (εκτιμούμε ότι αυτό έγινε γιατί τα ταίρια τους μάλλον δηλητηριάστηκαν). Μόνο μεμονωμένα Όρνια παρατηρήθηκαν στα Στενά έκτοτε.

Τα κίνητρα και οι ένοχοι

Με βάση τα παραπάνω, βγαίνει το συμπέρασμα ότι από τα δυο άλογα-δολώματα, το μεγαλύτερο μέρος της αποικίας των στενών εξοντώθηκε –περίπου 30-40 Όρνια και τουλάχιστον 4 Χρυσαετοί δηλητηριάστηκαν. Πιθανόν ο δράστης συνέλλεξε τα νεκρά πουλιά (κυρίως όρνια) για να καλύψει το περιστατικό. Εντατική επί τόπου έρευνα σε μεγαλύτερη ακτίνα δεν απέδωσε ούτε άλλανεκρά πουλιά, ούτε άλλα ίχνη, (σκόρπια ματωμένα φτερά). Η άμεση ανακάλυψη του δεύτερου αλόγου απέτρεψε την εξαφάνιση των δηλητηριασμένων πουλιών και έτσι το περιστατικό δεν πέρασε απαρατήρητο. Όσον αφορά τα πιθανά κίνητρα της εγκληματικής αυτής ενέργειας, δυο πιθανές ομάδες «χρηστών» της περιοχής πιθανόν να είναι υπεύθυνοι: Προφανώς, ο τρόπος και ο τόπος του περιστατικού, υποδεικνύει τους κτηνοτρόφους που θα ήθελαν να εξοντώσουν το λύκο που προκάλεσε ασυνήθιστα υψηλές ζημιές σε κοπάδια τον περασμένο χειμώνα. Το ότι δεν υπήρχαν κοπάδια ακόμα στην περιοχή (ανεβαίνουν την Άνοιξη), ενισχύει αυτή την πιθανότητα, καθώς θα κινδύνευαν και οιποιμενικοί σκύλοι. Παράλληλα, και οι κυνηγοί αντιμετωπίζουν εχθρικά το λύκο που τους ανταγωνίζεται για τα θηράματα και κάποιες φορές θανατώνει τα κυνηγόσκυλά τους. Η λήξη της κυνηγετικής περιόδου επίσης ενισχύει αυτή την πιθανότητα καθώς δεν θα υπήρχαν στην περιοχή ούτε κυνηγόσκυλα. Επίσης υπάρχουν υπόνοιες (κυρίως από τη θέση του δηλητηριασμένου ζώου) ότι το περιστατικό πιθανόν έγινε με στόχο τα ίδια τα πουλιά καθώς αντικρουόμενα συμφέροντα αντιτίθενται στην προστατευόμενη περιοχή και την οικοανάπτυξή της.

Τι πρέπει να γίνει για να μην επαναληφθούν αντίστοιχες ενέργειες

Οι αρμόδιες αρχές να χρησιμο ποιήσουν όλα τα μέσα στη διάθεσή τους για τον εντοπισμό, τη δίωξη και την παραδειγματική τιμωρία των δραστών.

Θεσμικά Μέτρα Σε εθνικό επίπεδο

•Αυστηρός έλεγχος του εμπορίου, κατοχής και χρήσης των αγροχημικών,

•Απαγόρευση προϊόντων που είναι νομικά απαγορευμένα σε άλλες χώρες, όπως τα καρβαμιδικά πχ carbofuran,

•Δημιουργία ειδικής αστυνομικής μονάδας που θα συντονίζει τις επί τόπου έρευνες σε παρόμοια περιστατικά εγκλημάτων κατά της άγριας ζωής,

•Εκστρατεία κατά των δηλητηριασμένων δολωμάτων που να αντιμετωπίζει τις αιτίες του προβλήματος (πχ. ανεπαρκείς αποζημιώσεις),

•Ενεργοποίηση αγροπεριβαλλοντικών μέτρων για την αποτροπή ζημιών από τα σαρκοφάγα (π.χ. επιδότηση αγοράς και διατήρησης ελληνικού ποιμενικού, παροχή ηλετροφόρων περιφράξεων) και συμπληρωματικής τροφοδοσίας πτωματοφάγων πουλιών,

•Αναθεώρηση των αποζημιώσεων ώστε να καλύπτουν την πλήρη αξία κάθε κεφαλής ζώου που θανατώνεται από σαρκοφάγα,

•Επανασχεδιασμός των αγροπεριβαλλοντικών μέτρων ώστε να ενισχυθεί η εκτατική κτηνοτροφία και να ενταχθεί ως εργαλείο στη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών.

Σε τοπικό επίπεδο

•Αποτελεσματική φύλαξη των προστατευόμενων περιοχών, ειδικά του δικτύου NATURA 2000,

•Βελτίωση, συμπλήρωση και επαναλειτουργία του συστήματος τηλεπαρακολούθησης των Στενών του Νέστου,

•Επέκταση των προστατευόμενων περιοχών και των ΚΑΖ,

•Ένταξη της περιοχής των Στενών Νέστου στη δικαιοδοσία κάποιου από τους όμορους ΦΔ,

•Σχεδιασμός επανεισαγωγής των γυπών στα Στενά Νέστου,

•Καλύτερος καθορισμός και χειρισμός των αποζημιώσεων προς τους κτηνοτρόφους.

Πηγή: Εφημερίδα Νέα Εγνατία