Στη σημερινή εποχή, οι παραδοσιακές μορφές της φιλανθρωπίας δεν έχουν την ισχύ που είχαν στο παρελθόν. Ο εθελοντισμός έχει πάρει σήμερα, κατά μεγάλο μέρος, τη θέση της φιλανθρωπίας και έχει θεμελιακές διαφορές στη φιλοσοφία του. Ο εθελοντισμός έχει τις ρίζες του σε λαικά κινήματα σε περιόδους κοινωνικών κρίσεων και έχουν σαν αίτημα την ψυχολογική στήριξη κοινωνικών ομάδων που υπέφεραν : θύματα πολέμου, χρόνιοι πάσχοντες και πολυμεταγγιζόμενα άτομα, ογκολογικούς ασθενείς, AIDS κλπ., άτομα τρίτης ηλικίας, όλες τις μορφές κακοποίησης και παραμέλησης σε παιδιά και ενήλικες, απώλειες και πένθος, μετανάστες που βιώνουν πολιτισμικό σοκ κ.α. Τα άτομα που βιώνουν κρίση έχουν χάσει την ισορροπία τους και τη λειτουργική επαφή τους με τα κύρια επίπεδα στήριξής τους όπως το σώμα, τη σκέψη και το περιβάλλον.
Ο εθελοντής που στηρίζει άτομα σε κρίση, χρειάζεται να αναπτύξει δεξιότητες παρέμβασης, καθώς επίσης και τα προσωπικά του σημεία στήριξης, το σώμα και τα συναισθήματα, τη σκέψη και την κρίση του, καθώς επίσης και τη δυνατότητα να παίρνει επαγγελματική και προσωπική στήριξη από το περιβάλλον, πρέπει δηλαδή να είναι λειτουργικός και να μπορεί να κάνει αυτήν τη συναισθηματική επαφή και μόνο μέχρι εκεί που μπορεί να αντέξει ο πάσχων αλλά και ο ίδιος.
Ο εθελοντής χρειάζεται να αναπτύξει από τη μια δεξιότητες θεραπευτικών παρεμβάσεων και από την άλλη να ανοίξει τα όριά του και να αναπτυχθεί ως άτομο. Ερχόμενος σε επαφή με διαφορετικούς ανθρώπους που αντιμετωπίζουν το υπαρξιακό δίλημμα ζωής ή θανάτου επαναπροσδιορίζεται καταρχάς ως προσωπικότητα και μαθαίνει τα όριά του, δηλαδή τις δυνατότητες, τις αδυναμίες και τους περιορισμούς του. Αναπτύσσει αρχές ήθους μέσα από το σεβασμό και την αποδοχή για τον πόνο, την απώλεια και το θάνατο, τόσο σε προσωπικό όσο και σε διαπροσωπικό επίπεδο. Αποκτά ευαισθησία για την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων, για το πώς, πότε και σε ποιον τις χρησιμοποιεί. Επίσης αναγνωρίζει την ανάγκη για τη διεύρυνση των δικτύων στήριξής του τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο. Αποκτά βαθιά επίγνωση και ευθύνη στο ότι, για να στηρίζει, χρειάζεται να στηρίζεται, έτσι αναπτύσσει συνεργασίες με άλλες ειδικότητες που μπορούν να βοηθήσουν στο θεραπευτικό έργο όπως ιατρούς, κοινωνικούς λειτουργούς, νοσηλευτές κλπ. Κατανοεί τη σημαντικότητα της προσωπικής στήριξης σε επίπεδο σχέσης, οικογένειας, φίλων, διασκέδασης, προσωπικής φροντίδας. Επιπλέον, μαθαίνει ότι η οργάνωση τον βοηθά στο να είναι λειτουργικός και να μη χάνεται στο λαβύρινθο του άγχους και του φόβου που βιώνουν οι ασθενείς και οι συγγενείς, έτσι αναπτύσσει δυνατότητα οριοθέτησης, συναισθηματικής επαφής με τους παραπάνω, εσωτερική οργάνωση και σύστημα στον τρόπο παρέμβασης. Αναπτύσσει δημιουργικούς τρόπους επικοινωνίας που δε βασίζονται στα «πρέπει» αλλά στην ανάγκη που αναδύεται κάθε στιγμή ανάμεσα σε εκείνον και τους ασθενείς και τους συγγενείς τους.
Πέρα από τη σχέση με τους ασθενείς και τους συγγενείς τους, ο εθελοντής ευαισθητοποιείται και ενεργοποιεί το κοινωνικό του ενδιαφέρον και έτσι αποκτά κοινωνική ευθύνη και αξίες αλτρουισμού. Τέλος θα αναφέρω ως κορωνίδα της εξέλιξης του εθελοντή, την ευκαιρία να μαθαίνει, μέσα από τη διαπολιτισμικότητα να σέβεται και να διαχειρίζεται τη διαφορετικότητα.
Θα κλείσω με την προσωπική μου εμπειρία και διαπίστωση ως εθελοντής αλλά και ως πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της «ΑΓΑΠΗΣ», ουσιαστικά δηλαδή και ένας από τους εποπτεύοντες αρκετών τέτοιων καταστάσεων. Η διαπίστωση είναι ότι όλοι μας ερχόμενοι σε επαφή με τον προσωπικό πόνο και τον πόνο των άλλων γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι και βιώνουμε πιο ουσιαστικά την ευτυχία που μας παρέχουν οι καθημερινές, μικρές και μεγάλες προκλήσεις και προσκλήσεις στη ζωή μας.
Ιωάννης Παπαχρόνης
Πρόεδρος του Δ.Σ.
του Συλλόγου Εθελοντών Αιμοδοτών
Ν. Ξάνθης «Η ΑΓΑΠΗ»
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.