Η αποκάλυψη του Documento την Κυριακή για τη διαχείριση των κόκκινων δανείων, καταλαβαίνουν οι πάντες πως είναι μια μεγάλη ιστορία. Αφού κατέρρευσαν οι Τράπεζες δίνοντας θαλασσοδάνεια και εκτελώντας συμβόλαια διαπλοκής και αφού τις σώσαμε με τα λεφτά του Δημοσίου πληρώνοντας μνημόνια τώρα εξελίσσεται ένας δεύτερος γύρος αθλιότητας.
Εταιρείες έχουν αναλάβει την είσπραξη κόκκινων δανείων προκειμένου να αποσβεστεί κάποιο μέρος της ζημιάς. Γύρω από αυτές τις εταιρείες υπάρχει μια γκρίζα περιοχή. Αναλαμβάνουν την είσπραξη δανείων μέσα από μια διαδικασία που επιλέγει και αναθέτει η Τράπεζα της Ελλάδας και ο Γιάννης Στουρνάρας. Γι αυτή τη διαδικασία δεν υπάρχει κανένας θεσμικός έλεγχος. Πρακτικά δηλαδή, μια εταιρεία διαχείρισης κόκκινων δανείων, μπορεί να αγοράσει δάνεια 1,5 δις για 70 εκατομμύρια. Στη συνέχεια μπορεί να σκοτώσει τα δάνεια αυτά για 150 εκατομμύρια και να βγάλει η ίδια κέρδος 80 εκατομμυρίων ενώ οι Τράπεζες έχουν χάσει 1,43 δις . Και αυτό βαφτίζεται είσπραξη κόκκινων δανείων ενώ στην πραγματικότητα είναι αισχροκέρδεια εταιρειών που εμφανίστηκαν από το πουθενά.
Ας πούμε τώρα ότι ένας επιχειρηματίας έχει πάρει δάνεια 100 εκατομμύρια. Τα δάνειά του τα παίρνει η εταιρεία διαχείρισης κόκκινων δανείων ανάμεσα σε άλλα και τα σκοτώνει για μόλις 2 εκατομμύρια. Την ίδια ώρα μπορεί να απαιτεί από τον χρεωμένο του καταναλωτικού δανείου, για ένα δάνειο 10.000 ευρώ, ακόμη και 5.000 ευρώ. Τα δύο παραδείγματα δείχνουν μια προκλητική συμπεριφορά υπέρ του στρατηγικού και πλούσιου κακοπληρωτή. Ποιος ελέγχει αυτή τη διαδικασία; Κανένα θεσμικό όργανο. Η εταιρεία διαχείρισης κόκκινων δανείων με τη σύμφωνη γνώμη του Στουρνάρα μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Σε μια τέτοια ανεξέλεγκτη διαδικασία κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει να διακινούνται χρήματα κάτω από το τραπέζι για να γλυτώσουν οι μεγαλοφειλέτες ποσά μέσα από γενναία (ανεξέλεγκτα πάντα) κουρέματα.
Στο δημοσίευμα του Documento η εταιρεία PQH AE, με μετοχικό κεφάλαιο μόλις 24.000 ευρώ, ανέλαβε τη διαχείριση κόκκινων δανείων 9 δις. Μέτοχος της συγκεκριμένης εταιρείας είναι ο Ορέστης Τσακαλώτος, ο οποίος πριν κάνει το άλμα προς τα κόκκινα δάνεια, είχε μια εταιρεία προγραμματισμού. Η εταιρεία του ίδιου ανέλαβε διαχείριση και άλλων δανείων όπως της ΔΕΗ. Πρόκειται για ξάδερφο του Υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου, με τον οποίο ο Υπουργός, όπως αναφέρουν πληροφορίες, δεν έχει τις καλύτερες σχέσεις. Το θέμα όμως δεν είναι οι σχέσεις της οικογένειας Τσακαλώτου. Άλλωστε δεν υπάρχει οικογενειακή ευθύνη ούτε για το κακό ούτε για το καλό.
Υπάρχει ωστόσο ένα λεπτό σημείο. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ως Υπουργός Οικονομικών της κυβέρνησης, είναι ο πρώτος που οφείλει να ζητήσει στο όνομα της εξυγίανσης της Οικονομίας και των Τραπεζών, να θεσμοθετηθούν κανόνες διαφάνειας για τη διαχείριση των δανείων. Δεν μπορεί διαδικασίες διαχείρισης ποσών όσο ένα μνημόνιο, να είναι ανεξέλεγκτες και ελέω Στουρνάρα, ακόμη και αν ο Στουρνάρας ήταν καλός κεντρικός Τραπεζίτης και όχι ξεχασιάρης του πόθεν έσχες και σύμβουλος της Novartis.
Οι διαδικασίες μέσα από τις οποίες κουρεύονται, εκποιούνται ή αντιμετωπίζονται κόκκινα δάνεια, πρέπει να γνωστοποιούνται στην Επιτροπή Διαφάνειας της Βουλής, για να ελεγχθεί όποτε επιλεγεί, ποιοι πλήρωσαν και πόσο. Σε αυτή την συγγένεια απολογείται ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, δηλαδή την συγγένεια που πρέπει να έχει η παρούσα κυβέρνηση με τη διαφάνεια και την περιφρούρηση του δημοσίου χρήματος. Κάθε άλλη συγγένεια με πρόσωπα είναι υποδεέστερη εκτός αν αποδειχθεί πως έπαιξε το ρόλο της.
Η γυναίκα του Καίσαρα σαφώς πρέπει και να είναι και να δείχνει τίμια, όπως φαντάζομαι και ο ξάδερφος. Ως τώρα δεν υπάρχουν ενδείξεις που να δείχνουν πως δεν είναι. Υπάρχει όμως η σοβαρή ένδειξη πως η χώρα βαδίζει προς ένα καθεστώς αδιαφάνειας στους τομείς που έπρεπε όλα να είναι σε γυάλινο σπίτι. Ο Υπουργός Οικονομικών πρέπει να δείξει, όπως και η υπόλοιπη κυβέρνηση, τη συγγένειά τους με όσα έχουν εξαγγείλει. Η χώρα ψήφισε για πρωθυπουργό τον Αλέξη Τσίπρα και δεν μπορεί κανένας να βάζει από το παράθυρο τον Στουρνάρα να διαχειρίζεται τα ματωμένα χρήματα αυτής της χώρας. Με ή χωρίς ξαδέρφια.
Ο Στουρνάρας και το πάρτι με τα «κόκκινα» δάνεια
Η σκανδαλώδης τραπεζική λειτουργία που δημιούργησε τα «κόκκινα» δάνεια ακολουθείται από μια άλλη διαδικασία πλήρους αδιαφάνειας η οποία συνδέεται με την είσπραξη μέρους αυτών των δανείων.
Συγκεκριμένα μια εταιρεία, η PQH AE, με μετοχικό κεφάλαιο μόλις 24.000 ευρώ έχει αναλάβει ρόλο εκκαθαριστή για δάνεια που έχουν περάσει στις λεγόμενες «bad banks» (κακές τράπεζες), ύψους 9 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η διαδικασία και η τελική επιλογή της εταιρείας ήταν αρμοδιότητα του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα.
Οπως προκύπτει από την έρευνα, στη συγκεκριμένη εταιρεία έχει ανατεθεί το έργο της εκκαθάρισης, με μεγάλες αμοιβές οι οποίες δεν έχουν ομολογηθεί από την ΤτΕ αλλά προκύπτουν από τους ισολογισμούς της εταιρείας και από τα στοιχεία που δείχνουν πόσα εισπράττει και πόσα τελικώς αποδίδει. Η συγκεκριμένη εταιρεία, πέρα από το μηδενικό ρίσκο που έχει για τις εκκαθαρίσεις με ταυτόχρονες μεγάλες αμοιβές, δεν διαθέτει ούτε δικό της προσωπικό, αφού οι υπάλληλοι που χρησιμοποιούνται πληρώνονται από τις υπό εκκαθάριση τράπεζες.
Σε όλα αυτά ωστόσο το κύριο ερώτημα είναι η διαφάνεια και τι μπορεί να γίνει κάτω από το τραπέζι. Στην πραγματικότητα η συγκεκριμένη εταιρεία παζαρεύει με τους κακοπληρωτές πελάτες δάνεια που μπορεί να είναι αξίας ακόμη και δεκάδων εκατομμυρίων. Τι ποσοστό από το πραγματικό χρέος θα εισπραχθεί στο τέλος εξαρτάται από την εταιρεία και τον ίδιο τον Γ. Στουρνάρα. Μπορεί δηλαδή ένα δάνειο 100 εκατομμυρίων να «ικανοποιηθεί» με την είσπραξη μερικών εκατομμυρίων και μόνο. Αυτό είναι στη διακριτική ευχέρεια του Στουρνάρα και των μηχανισμών της ΤτΕ. Το επιχείρημα ότι υπάρχουν νόρμες και διαδικασίες ασφαλείας που εγγυώνται όλα αυτά δεν είναι πειστικό. Αφενός γιατί νόρμες υπήρχαν και όταν δόθηκαν τα συγκεκριμένα δάνεια και αφετέρου γιατί δεν υπάρχει κανένας τρόπος να ελεγχθούν οι αποφάσεις.
Στην πραγματικότητα έχει δοθεί στον Γ. Στουρνάρα εν λευκώ η διαχείριση εννιά δισεκατομμυρίων, ενώ δεν έχει θεσπιστεί καμιά δικλίδα θεσμικού ελέγχου με το επιχείρημα του τραπεζικού απορρήτου. Μια τέτοια δικλίδα θα ήταν όλα τα δεδομένα από τα «κόκκινα» δάνεια και τα κουρέματα που έγιναν να πηγαίνουν στην Επιτροπή Διαφάνειας της Βουλής ώστε να μπορεί να ελεγχθεί η διαδικασία.
Αν αυτήν τη στιγμή ανακαλυφθεί πως ένα δάνειο επιχειρηματία 200 εκατομμυρίων κουρεύτηκε και εισπράχθηκαν μόλις 5 εκατομμύρια, κανένας δεν έχει το δικαίωμα να ρωτήσει ποια διαδικασία ακολουθήθηκε και με ποια αντικειμενικά κριτήρια επιλέχθηκε αυτός ο συμβιβασμός. Με τον τρόπο αυτό μπορούν να εξυπηρετηθούν στρατηγικοί κακοπληρωτές, που έλεγε και ο Γιάννης Στουρνάρας, από στελέχη της εταιρείας διαχείρισης και της ΤτΕ που στρατηγικά τους εξυπηρετούν, ενδεχομένως και με ανταλλάγματα.
Καμιά θεσμική αρχή και ελεγκτική διαδικασία δεν μπορεί να εισέλθει σε όσα νομίμως ή παρανόμως συμβούν με τα «κόκκινα» δάνεια, ενώ θα είναι άγνωστο ποιοι εξυπηρετήθηκαν. Στο τέλος της μακρόχρονης διαδικασίας θα ανακοινωθούν πόσα εισπράχθηκαν, ενώ μέσα στις φερόμενες ως εισπράξεις θα συμπεριλαμβάνονται και οι δυσθεώρητες αμοιβές της εταιρείας.
Τα επιχειρήματα περί αγγελικά πλασμένης διαδικασίας που εκπορεύεται από την ανάγκη εισπράξεων μπορεί να φαντάζουν γοητευτικό αφήγημα, αλλά αυτό ήδη έχει απειληθεί από την πραγματικότητα. Πρόσφατα, ο διευθύνων σύμβουλος της Attica Bank Θόδωρος Πανταλάκης επιχείρησε προκλητικά να δώσει δάνεια 1,3 δισεκατομμυρίου, στα οποία συμπεριλαμβάνονταν και τα δάνεια 9 εκατομμυρίων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, σε fund το οποίο με τη σειρά του θα εισέπραττε (ή ενδεχομένως και θα χάριζε) τα δάνεια. Για τα δάνεια αυτά το fund έδωσε μόλις… 70 εκατομμύρια.
Συμπερασματικά, οι νόρμες και οι προβλεπόμενες διαδικασίες για τα «κόκκινα» δάνεια είναι σχετικές. Αυτό που έκανε ο διευθύνων σύμβουλος της Attica για το δάνειο της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ μπορεί να γίνει με κάθε δάνειο που θα επιλεγεί, από τη στιγμή που δεν υπάρχει κανένας θεσμικός έλεγχος. Εννιά δισεκατομμύρια δεν διαχειρίζεται προσωπικά ούτε ο πρωθυπουργός του κράτους. Τα διαχειρίζεται όμως μια εταιρεία ελέω Στουρνάρα.
Ο εκκαθαριστής, το χαρτοφυλάκιο και… η συνταγή της επιτυχίας
Εννέα δισ. «κόκκινα» δάνεια και άλλα περιουσιακά στοιχεία, δεκαπέντε τράπεζες και μία εταιρεία leasing σίγουρα δεν είναι μικρή προίκα. Πολύ περισσότερο όταν για να τα «ελέγξεις» όλα αυτά χρειάζεται κεφάλαιο μόνο 24.000 ευρώ, που είναι αρκετό βεβαίως για να πραγματοποιηθεί –σε διάστημα οκτώ μηνών και εννιά ημερών– τζίρος 10 εκατομμυρίων ευρώ και πλέον, εκ των οποίων σχεδόν το 85-90% θα καταλήξει (ή κατέληξε ήδη) σε παχυλές αμοιβές.
Ο λόγος για την εταιρεία PQH AE, που πέτυχε όλες τις παραπάνω… αξιοθαύμαστες επιδόσεις μέσα σε εννιά μήνες το 2016. Και οι οποίες μάλλον είναι ακόμη πιο αξιοθαύμαστες το 2017 καθώς –σύμφωνα με πληροφορίες– συγκέντρωσε από εκκαθαρίσεις 155 εκατομμύρια και απέδωσε στο ΤΧΣ περίπου 80 εκατομμύρια. Τα υπόλοιπα 75; Προφανώς οι εκκαθαρίσεις είναι ακριβές και χρονοβόρες. Εδώ η Τράπεζα Κρήτης… εκκαθαρίζεται ακόμη, αν και ο Κοσκωτάς μπήκε φυλακή, εξέτισε την πολυετή κάθειρξη που του είχε επιβληθεί και «απεδόθη» νομίμως στην κοινωνία.
Τώρα, πώς θα πληρωθούν οι παχυλές αμοιβές (που σε ορισμένες περιπτώσεις λόγω προσωπικού πολύ υψηλής εξειδίκευσης είναι αναγκαίες) με 24.000 ευρώ αρχικό κεφάλαιο; Μια απλή λύση είναι όλο το προσωπικό που θα χρησιμοποιηθεί για την εκκαθάριση των «16» να πληρώνεται από τις υπό εκκαθάριση τράπεζες. Ομως οι υπό εκκαθάριση τράπεζες τυχαίνει (ετύγχανε για την ακρίβεια…) να έχουν και προσωπικό. Περίπου 300 άτομα. Τα οποία βεβαίως απολύεις για λόγους ευνόητους. Γιατί τότε, αρχές του 2016, απολύθηκαν από Αγροτική, Ταμιευτήριο και τις υπόλοιπες εμπορικές και συνεταιριστικές υπό εκκαθάριση τράπεζες 300 άτομα και χρειάστηκε η ισχυρή παρέμβαση της κυβέρνησης για να προσληφθούν στην Εθνική αλλά και τις άλλες τέσσερις συστημικές τράπεζες. Κάπως έτσι ξεκίνησε αρχές του 2016 η ιστορία μας…
Τι χρειάζεται λοιπόν για να συμβούν όλα αυτά (και πολλά άλλα…); Λεφτά; Μα 24.000 ευρώ διαθέτουν πολλοί. Ομως 24.000 ευρώ που να γεννούν τζίρο 10 εκατομμυρίων ελαχιστότατοι. Οι εξής τρεις:
– PwC Business Solutions ΑΕ (θυγατρική της γνωστής ελεγκτικής πολυεθνικής).
– Qualco ΑΕ, ελληνικών συμφερόντων, βασικών συμφερόντων του –εξαδέλφου του υπουργού Οικονομικών– Ορέστη Τσακαλώτου.
Hoist Kredit, σκανδιναβικής προέλευσης.
– Η μεν Price Waterhouse Coopers είναι μεγάλη και γνωστή πολυεθνική ελεγκτική.
Η Qualco είναι ελληνική εταιρεία παραγωγής λογισμικού, ειδικού για χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, που ξεπετάχτηκε μέσα στην κρίση και πώλησε σημαντικά πακέτα λογισμικού σε κάμποσες τράπεζες από το 2010 και εντεύθεν. Βασικός μέτοχός της είναι ο κ. Ορέστης Τσακαλώτος, εξάδελφος του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου. Στην Qualco εισήλθε προσφάτως και ο γίγαντας της αγοράς ομολόγων PIMCO καλύπτοντας κατά 100% ομολογιακό δάνειο 10 εκατ. ευρώ που εξέδωσε η εταιρεία. Η Qualco αναπτύσσει πολυσχιδή δραστηριότητα καθώς μετά την παραγωγή και εμπορία λογισμικού για τις τράπεζες έγινε εκκαθαριστής τραπεζών και τελευταία και… εισπράκτορας της ΔΕΗ!
Η Hoist Kredit είναι σουηδική εταιρεία με σημαντική παρουσία στην επιθετική αγορά και διαχείριση «κόκκινων» δανείων σε ανατολική και δυτική Ευρώπη και διαχειρίζεται ειδικά επιθετικά funds που αγοράζουν και πουλάνε «κόκκινα» δάνεια. Οπως είχε δηλώσει ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Klaus-Anders Nysteen σε συνέντευξη που παραχώρησε λίγο προτού «κλείσει η δουλειά» στο πρακτορείο Bloomberg στην Ελλάδα, «το συγκεκριμένο θέμα συζητιέται εδώ και πάρα πολύ καιρό, αλλά τώρα συμβαίνει πραγματικά».
Η Hoist αγοράζει και αναδιαρθρώνει «κόκκινα» δάνεια από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ευρώπης. Στις αγορές της περιλαμβάνονται η Βρετανία, η Γερμανία, η Πολωνία, η Γαλλία και η Ισπανία. Τα τελευταία χρόνια επένδυε στην Ιταλία, αλλά τώρα έχει βάλει στο στόχαστρό της και την Ελλάδα, όπου βλέπει ένα δυνητικό χρυσωρυχείο αφού τα «κόκκινα» δάνεια ανέρχονται περίπου στο 50% του συνόλου των δανείων στη χώρα, σημειωνόταν στο σχετικό δημοσίευμα.
Μια λύση αλλά τι λύση
Μέχρι τις αρχές του 2016 όσες «bad banks» είχαν δημιουργηθεί αλλά και όσες συνεταιριστικές δεν μπόρεσαν να ανακεφαλαιοποιηθούν καθώς και ορισμένες μικρές τράπεζες που είχαν τεθεί σε καθεστώς εκκαθάρισης είχαν τον… εκκαθαριστή τους.
Κορυφαία περίπτωση η Αγροτική, της οποίας η εκκαθάριση είχε σημαντικές επιδόσεις καθώς παρέδιδε 80 εκατομμύρια και πλέον ετησίως στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) –ορισμένες χρονιές και πολύ περισσότερα αφού επωλήθησαν ΣΕΚΑΠ, Δωδώνη κ.λπ. Και αυτά από μία από τις δεκαέξι υπό εκκαθάριση επιχειρήσεις. Το νούμερο έχει τη σημασία του καθώς αργότερα η PQH από 16 επιχειρήσεις παρέδιδε ετησίως στο ΤΧΣ επίσης περί τα 80 εκατομμύρια ευρώ!
Στις αρχές του 2016 και ενώ η ιδιοκτησία όλων των υπό εκκαθάριση τραπεζών ανήκε στο ΤΧΣ, πρόεδρος του οποίου ήταν τότε ο Γ. Μιχελής, το έργο της εξεύρεσης εκκαθαριστών δεν ανέλαβε ο… νοικοκύρης (δηλαδή ο ιδιοκτήτης ΤΧΣ) αλλά η Τράπεζα της Ελλάδος, με την απεριόριστη στήριξη βεβαίως του κ. Ντράγκι. Το γιατί έγινε αυτό χρειάζεται μια κάποια εξήγηση. Αλλά ήμαστε τότε στην καρδιά του τρίτου μνημονίου, κατά συνέπεια ο εις εκ των θεσμών είχε βαρύνοντα λόγο αλλά και τους… λόγους του.
Με διαδικασίες μάλλον φαστ τρακ η Τράπεζα της Ελλάδος ευλόγησε τη σύμπραξη των τριών προαναφερθεισών εταιρειών. Αυτές λοιπόν οι τρεις εταιρείες συνενώθηκαν με προτροπή και υπό τις ευλογίες του κυρίου Ιωάννη Στουρνάρα, δημιούργησαν την PQH Ενιαία Ειδική Εκκαθάριση ΑΕ (από τα αρχικά τους) και ανέλαβαν τον Μάρτιο του 2016 την εκκαθάριση όλων των αμαρτιών του τραπεζικού συστήματος. Το χαρτοφυλάκιο που τους παραδόθηκε ήταν:
1) Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος ΑΕ υπό ειδική εκκαθάριση 2) Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο Ελλάδος ΑΤΕ υπό ειδική εκκαθάριση 3) Proton Τράπεζα ΑΕ υπό ειδική εκκαθάριση 4) Τράπεζα Probank ΑΕ υπό ειδική εκκαθάριση, 5) FBB – Πρώτη Επιχειρηματική Τράπεζα ΑΕ υπό ειδική εκκαθάριση 6) Πανελλήνια Τράπεζα ΑΕ υπό ειδική εκκαθάριση, 7) Αχαϊκή Συνεταιριστική Τράπεζα ΣΥΝΠΕ υπό ειδική εκκαθάριση 8) Συνεταιριστική Τράπεζα Λαμίας ΣΥΝΠΕ υπό ειδική εκκαθάριση 9) Συνεταιριστική Τράπεζα Λέσβου – Λήμνου ΣΥΝΠΕ υπό ειδική εκκαθάριση 10) Συνεταιριστική Τράπεζα Δωδεκανήσου ΣΥΝΠΕ υπό ειδική εκκαθάριση 11) Συνεταιριστική Τράπεζα Ευβοίας ΣΥΝ.Π.Ε. υπό ειδική εκκαθάριση 12) Συνεταιριστική Τράπεζα Δυτικής Μακεδονίας ΣΥΝΠΕ υπό ειδική εκκαθάριση 13) Συνεταιριστική Τράπεζα Πελοποννήσου ΣΥΝΠΕ υπό ειδική εκκαθάριση 14) T-Bank Ανώνυμη Τραπεζική Εταιρεία υπό ειδική εκκαθάριση 15) υπό εκκαθάριση Παλαιά Τράπεζα Κρήτης ΑΕ (ν. 2330/1995), καθώς και 16) το χρηματοδοτικό ίδρυμα με την επωνυμία ΑΤΕ ΛΗΖΙΝΓΚ ανώνυμη εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης υπό ειδική εκκαθάριση.
Στελέχη με… ιστορία και απολύσεις
Τα αρνητικά σχόλια όμως άρχισαν γρήγορα καθώς πρώτος διευθύνων σύμβουλος της PQH, που ανέλαβε με τις ευλογίες του κ. Στουρνάρα, ήταν ο κ. Γιάννης Πεχλιβανίδης, πρώην αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου, ο οποίος είχε ποινικά μπλεξίματα στην Κύπρο (υπόδικος για κακούργημα) για τα οποία το 2017 –έναν χρόνο μετά την «ευλογία» του κ. Στουρνάρα– αθωώθηκε.
Αλλά και άλλα στελέχη έγιναν εκείνη την εποχή στόχος δημόσιας κριτικής, όπως η πρόεδρος της PQH Χριστίνα Παπακωνσταντίνου. Η κ. Παπακωνσταντίνου υπήρξε γενική γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών επί υπουργίας Γιάννη Στουρνάρα, αλλά και εκ των συνεργατών του. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εποχής η κ. Παπακωνσταντίνου ήταν μόνιμος κάτοικος Παρισιού, παντρεμένη με διπλωμάτη. Για τις εξ αποστάσεως υπηρεσίες της στην PQH αμειβόταν με περίπου 80.000 ευρώ ετησίως. Το εύλογο ερώτημα είναι αν συνεχίζεται αυτό.
Μια από τις πρώτες ενέργειες της κοινοπραξίας ήταν να απολύσει τους περισσότερους από τους 300 εργαζόμενους που εργάζονταν στις υπό εκκαθάριση τράπεζες. Γεγονός που έφερε σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση την κυβέρνηση και ειδικότερα τον αντιπρόεδρο Γιάννη Δραγασάκη, ο οποίος μετά την απόρριψη της πρότασής του για τοποθέτηση του Γ. Μιχελή στην Εθνική ερχόταν πάλι σε σύγκρουση κατ’ ουσίαν με τον Γ. Στουρνάρα. Τελικά με μεγάλη προσπάθεια πάρα πολλοί εργαζόμενοι –κυρίως από τις συνεταιριστικές– προσλήφθηκαν από την Εθνική, ενώ τμήμα των υπολοίπων απορρόφησαν οι άλλες τράπεζες
Οι επιδόσεις της PQH
Τα πολυτελέστατα γραφεία της PQH κοντά στο δαχτυλίδι της Κηφισίας, λίγο πριν από τον ΟΤΕ, βεβαίως δεν δημιουργήθηκαν από το αρχικό μετοχικό κεφάλαιο των 24.000 ευρώ. Προφανώς μόνο οι πολύ υψηλές χρηματικές εισροές μπορούν να δικαιολογήσουν την εικόνα χλιδής που παρουσιάζουν. Τα στοιχεία στον εννεάμηνο ισολογισμό του 2016 είναι καταλυτικά: 10.130.573,13 ευρώ τζίρος και εξ αυτών «Αμοιβές για υπηρεσίες – συνδεδεμένες οντότητες» (πολύ σικ αυτοπροσδιορισμός αλήθεια) 9.605.974,96 ευρώ.
Ομολογούμε ότι όσο κι αν ψάξαμε, ισολογισμό του 2017 δεν βρήκαμε ούτε στην ιστοσελίδα της εταιρείας ούτε αλλού, παρότι πληροφορηθήκαμε ότι υπάρχει. Προφανώς οι «καλές αποδόσεις» συνεχίζονται…
Πάντως να επαναλάβουμε ότι για το 2017 υποστηριζόταν εξ εγκύρων πηγών ότι η εταιρεία έναντι στόχου 180 εκατομμυρίων που της είχε τεθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος εισέπραξε 155 και εξ αυτών απέδωσε στο ΤΧΣ 80 εκατομμύρια. Τα υπόλοιπα 75; Ο ίδιος στόχος έχει τεθεί και για το 2018. Και ο χορός των παχυλών αμοιβών του κονσόρτσιουμ καλά κρατεί…
Σύμφωνα με πληροφορίες, για την επίτευξη του ετήσιου στόχου η PQH αμείβεται με success fee, ενώ υπάρχει και μηνιαίο retainer (στάνταρ αμοιβή) ανεξάρτητα από τις επιδόσεις. Δεδομένου ότι οι αμοιβές της προέρχονται από χρηματοροές που σχετίζονται με εκκαθάριση δανείων από επιχειρήσεις των οποίων μέτοχος κατά 100% είναι το ΤΧΣ, δηλαδή το δημόσιο, δεν θα έπρεπε να έχει αναρτηθεί στη Διαύγεια η σχετική σύμβαση και να είναι γνωστοί οι όροι της;
Κρίσιμα ερωτήματα
Με βάση όλα τα προαναφερθέντα προκύπτουν μερικά… ζητηματάκια:
Τι λέει ο πραγματικός ιδιοκτήτης των υπό εκκαθάριση τραπεζών. Το ΤΧΣ και κατ’ επέκταση ο βασικός και αποκλειστικός τους μέτοχος, δηλαδή το ελληνικό δημόσιο και η ελληνική κυβέρνηση. Συμβατικά η PQH ΑΕ παρέλαβε «κόκκινα» δάνεια 7,5 δισ. με υποχρέωση να εισπράξει 2,5 δισ. Από αυτά πόσα θα παραδώσει στο ΤΧΣ με τους ρυθμούς που προχωράει η εκκαθάριση και σε πόσα χρόνια; (Με τον υπάρχοντα ρυθμό θα χρειαστεί πάνω από 15 χρόνια). Και μήπως τελικά οι εκκαθαριστές θα εισπράξουν περισσότερα από τον δικαιούχο της εκκαθάρισης;
Το πλέον ίσως κρίσιμο… ζητηματάκι είναι η ιεράρχηση των στόχων, δηλαδή ποια «κόκκινα» δάνεια θα εκκαθαριστούν πρώτα, ποια μετά κ.λπ. Και το πλέον βασικό, με τι όρους; Δηλαδή ποιος κρίνει τι κούρεμα θα γίνει στο άλφα δάνειο και τι κούρεμα στο βήτα δάνειο. Ποιος ιεραρχεί τις προτεραιότητες στην εκκαθάριση. Γιατί η εν λόγω εταιρεία δεν είναι ιδιοκτήτης των «κόκκινων» δανείων, δεν τα έχει αγοράσει. Εκκαθαριστής είναι για λογαριασμό των υπό εκκαθάριση κρατικών τραπεζών με εποπτεύοντα την Τράπεζα της Ελλάδος. Και είναι πραγματικά εκπληκτικό το γεγονός ότι ο πραγματικός ιδιοκτήτης των υπό διεκδίκηση χρημάτων, δηλαδή το κράτος μέσω του ΤΧΣ, ουσιαστικά δεν έχει κανέναν λόγο. Για τους χειρισμούς της PQH στο κρίσιμο αυτό θέμα έχουν διατυπωθεί ενστάσεις από συλλογικότητες αλλά και μεμονωμένους δανειολήπτες. Οπως για παράδειγμα για υπόθεση κατά ιδιώτη στη Λέσβο από την τοπική συνεταιριστική τράπεζα την οποία η προηγούμενη διοίκηση και εκκαθάριση είχαν κερδίσει, αλλά η νέα εκκαθάριση, δυόμισι χρόνια μετά την ανάληψη της υπό εκκαθάριση τράπεζας, δεν έχει ζητήσει καν τους σχετικούς φακέλους.
Δεδομένου ότι η PQH δεν έχει αγοράσει τα «κόκκινα» δάνεια αλλά τα διαχειρίζεται ως εκκαθαριστής των προαναφερθεισών χρηματοπιστωτικών –υπό εκκαθάριση– επιχειρήσεων προκύπτει ένα τεράστιο πρόβλημα διαφάνειας για το σύνολο των δραστηριοτήτων της. Από τη σύμβαση που έχει υπογράψει και αφορά τον τρόπο και το ύψος της αμοιβής της μέχρι τις πολιτικές που εφαρμόζει στη διαχείριση και την είσπραξη των «κόκκινων» δανείων. Προκύπτουν επίσης θέματα για πιθανές διευκολύνσεις και πιθανότατα για θέματα εφαρμογής διαφορετικών πολιτικών σε παρόμοιες περιπτώσεις.
 |
Διαπιστευμένο Μέλος στο Μητρώο Online Media του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης
