Χθες βράδυ έζησα μια από εκείνες τις στιγμές που αναδεικνύουν το πόσο έχει αλλάξει η ζωή μας μετά την αδιάκοπη ιντερνετική δικτύωση μας. Βρισκόμουν σε γάμο φίλων όταν εκδηλώθηκε το τουρκικό πραξικόπημα, και το αποτέλεσμα ήταν να ασχολούνται αποκλειστικά με το ζήτημα αυτό, μόνο λίγα λεπτά μετά.
Ήταν ένα αμήχανο πραξικόπημα που είτε σχεδιάστηκε είτε εκτελέστηκε άσχημα. Λίγοι σαστισμένοι στρατιώτες βρέθηκαν να αντιμετωπίζουν ένα τεράστιο πλήθος στην Ταξίμ, απλό κόσμο που είχε βγει για να απολαύσει αυτό το καλοκαιρινό βράδυ.
Ήταν από την αρχή σαφές πως δεν υπήρχε κάποια προετοιμασία για την διαχείριση της αοπλης αντίδρασης. Και τα ευτράπελα συνεχίστηκαν όταν διαφάνηκε πως ο Ερντογάν δεν είχε συλληφθεί στην Αλικαρνασσό, όπως και η υπόλοιπη ηγεσία στην Άγκυρα.
Ταυτόχρονα τα περισσότερα κανάλια παρέμεναν ανοιχτά, όπως και οι τηλεπικοινωνίες, με αποτέλεσμα να κατορθώσει ο Τούρκος Πρόεδρος να συντονίσει τους υποστηρικτές του σχετικά γρήγορα. Σύντομα οι ανώτατοι στρατιωτικοί διοικητές άρχισαν να εκφράζουν την πίστη τους στη δημοκρατική νομιμότητα, με αποτέλεσμα να καταρρεύσει η όλη προσπάθεια μετά λίγες ώρες.
Αμήχανη ενέργεια, πολύ παρόμοια με την απόπειρα κατά του Γκορμπατσόφ, όταν εσημανε και το τέλος της ΕΣΣΔ. Οι διεθνείς παίκτες τοποθετήθηκαν υπέρ της Δημοκρατίας όταν πια το παιχνίδι είχε κριθεί. Κι έτσι λοιπόν μόλις παρακολουθήσαμε το τέλος της αρχής μιας νέας πραγματικότητας για την γείτονα.
Ποιά ήταν τα κίνητρα των κινηματιών? Η κυνική επιδίωξη απόκτησης της εξουσίας είναι λογικά το προγενέστερο, αν και ιστορικά οι στρατιωτικοί εκεί έσπευδαν να παραδώσουν σύντομα σε νέα “δημοκρατική” κυβέρνηση, σε αντίθεση με ότι έχουμε δει σε Ελλάδα, Αίγυπτο και φυσικά Ν.Αμερική. Οι ίδιοι ανέφεραν νωρίς πως σκοπός τους ήταν η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Εννοούσαν δηλαδή πως ο Ερντογάν σκοπεύει να ισλαμοποιησει περαιτέρω την χώρα του? Έχουν βάση οι κατηγορίες πως πίσω τους κρύβεται ο νεωτεριστής Ιμάμης Φετουλάχ Γκιουλέν, παλιός φίλος και νυν εχθρός του καθεστώτος?
Σχετίζεται ότι έγινε με την καλοσχεδιασμένη φονικοτατη επίθεση του ISIS στο αεροδρόμιο Ατατούρκ? Είχε κάποιες σχετικές πληροφορίες ο Ερντογάν όταν έσπευσε άρον-άρον να τα μπαλώσει με Ρωσία και Ισραήλ? Απάντηση στα ερωτήματα αυτά θα δοθεί σταδιακά, ίσως και ποτέ.
Είμαι πάντως βέβαιος πως οι αξιωματικοί αυτοί δεν έπαιζαν κάποιο θέατρο προβοκάτσιας, καθώς δε δίστασαν να ανοίξουν πυρ, οι δε μάχες συνεχίζονται μέχρι και τώρα στην Άγκυρα.Τι μέλλει γενέσθαι από δω και πέρα? Σίγουρο είναι πως τσαλακωθηκε άσχημα η εικόνα του τουρκικού στρατού.
Οι στρατιώτες-με βουρκωμένα μάτια-να αφοπλίζονται χωρίς ηθικό, οι αρχηγοί τους να παραδίδονται με τα σώβρακα, η αεροπορία να πλήττει στόχους μέσα σε κατοικημένες περιοχές, όλα εικόνες που αμαυρώνουν ανεπανόρθωτα μια προσεκτικά συντηρημενη εικόνα πειθαρχίας, αποτελεσματικότητας και ενότητας.
Είναι πιθανό πως οι στρατηγοί θα αποπειραθουν να επανακτήσουν το κύρος τους μέσω μιας επιτυχίας εκτός συνόρων. Η οικονομία της χώρας θα πληγεί βαρύτατα. Ήδη η Λίρα καταρρέει, τα επιτόκια θα ανέβουν ακόμη παραπάνω, η γιγάντια φούσκα ακινήτων ίσως πλέον σπάσει, ο τουρισμός θα λιγοστέψει κι άλλο και η βαθιά ύφεση που τόσο επίμονα προσπάθησε να αποφύγει ο Ερντογάν θα πέσει βαριά στη χώρα.
Μια ταχεία πτώση του βιοτικού επιπέδου θα προκαλέσει λαϊκή αναταραχή, με τον ιδιαίτερα ενισχυμένο πρόεδρο να επιρρίπτει άνετα την ευθύνη στους εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς της Τουρκίας. Αν οι νικητές προβούν σε εκτεταμένες διώξεις (προτάθηκε ήδη η εκτέλεση των υπευθύνων, ο όχλος λίντσαρε και αποκεφαλισε στρατιώτες) ο εσωτερικός διχασμός θα βαθύνει, οι δε Κούρδοι θα εντείνουν τις προσπάθειες για αυτοδιάθεση.
Δυστυχώς αυτό μοιάζει ιδιαίτερα πιθανό, αν κρίνουμε από την απολυταρχικη ιδιοσυγκρασία του “Σουλτάνου”. Η κατάσταση είναι πολύ σύνθετη και είναι μάλλον αδύνατο να λειτουργήσει θετικά για την Τουρκία, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον.
Και με τους γείτονες τί γίνεται. Ακούστηκε πως χθες βράδυ στη Δαμασκό στήθηκαν πανηγύρια, πράγμα διόλου παράξενο. Η επικράτηση ίσως ωθήσει τον Ερντογάν σε μια επέμβαση στα εδάφη που ελέγχει το ISIS. Απέναντι δε στην Ελλάδα και στην Κύπρο δε θα έχει σοβαρό λόγο να είναι μετρημένος, δεδομένου πως το χθεσινοβραδινο γεγονός ενταφιαζει τις ευρωπαϊκές προοπτικές της χώρας του.
Οι Βαλκάνιοι γείτονές μας ίσως δουν μια έκρηξη άμεσων ξένων επενδύσεων, από κεφάλαια που θα αποφεύγουν μεν την Τουρκία, όμως θα θέλουν να είναι τοποθετημένα στην εγγύς περιοχή της. Και φυσικά όλες οι μεγάλες δυνάμεις θα αποστασιοποιηθουν από εκεί για όσο διάστημα η κατάσταση θα παραμείνει ρευστή.
Κι εμείς τι θα δούμε? Ένα διακριτικό ρεύμα Τούρκων κοσμικών μεσοαστων ίσως αναζητήσει μια εναλλακτική λύση στην Ελλάδα, γεγονός που μόνο θετικό μπορεί να θεωρηθεί (χθες βράδυ τουλάχιστον 1000 άτομα διέσχισαν τα σύνορα). Το ερώτημα της μελλοντικής συμπεριφοράς των συντηρητικών μουσουλμάνων της Θράκης παραμένει ανοικτό.
Η σταθερότητα δίπλα είναι πολύ σημαντική για εμάς, καθώς συνέχιση της έντασης θα προκαλούσε και βέβαιη μαζική έξοδο προσφύγων. Γενικά, αυτό το πραξικόπημα που ανέδειξε τόσο έντονα τα μεγάλα εσωτερικά προβλήματα της Τουρκίας θα μπορούσε να αποτελέσει πρώτης τάξεως ευκαιρία για την πολιτική και οικονομική ανάκαμψη της πατρίδας μας.
Δυστυχώς όμως θα πρέπει να αφεθούμε προς το παρόν στα στιβαρά χέρια του…Τομ Κρουζ, της… Κελυ Μαγκίλις και φυσικά του Καρανικα….
Πάντως σίγουρα εχθές αποδείχθηκε πως όσο περισσότερα ιδιωτικά κανάλια υπάρχουν, τόσο πιο ασφαλής είναι η Δημοκρατία.
http://vimapress.gr/political/19973-ths-kakomoiras-pleon-gia-ta-kala-sth-tour-is