Δεν πέρασαν πολλά χρόνια, από τις αρχές του 1999 όταν πολλοί Ελληνες εθελοντές βρισκόμασταν πίσω από τα πληκτρολόγια δίνοντας “ρέστα” εναντίον της κυβέρνησης Κλίντον. Ο λόγος ήταν οι βομβαρδισμοί στην Σερβία που είχαν κινητοποιήσει όλη την Ελλάδα ενάντια στην πρώτη στρατιωτική επιχείρηση των Η.Π.Α. σε ευρωπαϊκό έδαφος μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο!
Εκείνη την εποχή οι διαμαρτυρίες των πολιτών παγκοσμίως στο διαδίκτυο και στους τότε δικτυακούς τόπους τύπου “κοινωνικό δίκτυο” ήταν στα φόρτε τους. Αν και με “πρωτόγονες” σε σχέση με τις σημερινές δυνατότητες, οι ιστοσελίδες εκείνες (οι περισσότερες εκ των οποίων σήμερα δεν βρίσκονται σε λειτουργία ή ως εταιρείες έχουν συγχωνευτεί) έδωσαν μία πρώτη γεύση για την τεχνολογία που θα ακολουθήσει σε σχέση με τις τάσεις διακίνησης της πληροφορίας: δημοσιογραφία των πολιτών, ηλεκτρονικά κανάλια άμεσης διασποράς της είδησης, αποφυγή της λογοκρισίας, οργάνωση εθελοντών και ομάδων δράσεως. Ολα τα καλά δηλαδή της σημερινής αμεσότητας του διαδικτύου χωρίς καθόλου δόση από τα αρνητικά δεδομένα που δημιούργησε η μετέπειτα είσοδος των κάθε λογής κομματικών λαμογίων στον χώρο των ανώνυμων blogs και η μισθωμένη “πένα” με την οποία γράφουν, εκβιάζουν και …διορίζονται για να παριστάνουν τους (αγράμματους) παντογνώστες – παράγοντες.
Ενα από τα συνθήματα που τότε είχε διαδοθεί παγκοσμίως σε σχέση με το γεγονός των βομβαρδισμών, ήταν και το αντιπολεμικό “Bombing for peace is like fucking for virginity” το οποίο αποδίδεται ως “Το να βομβαρδίζεις για την ειρήνη είναι σα να γ@@@@μάς για την παρθενιά” αναδεικνύοντας με τον καλύτερο τρόπο την αντιφατικότητα πολλές φορές των μεγάλων αποφάσεων που ρυθμίζουν τις ζωές των λαών, συνήθως παρά την θέλησή τους. Αυτό λοιπόν το σύνθημα έρχεται στο μυαλό μας τις τελευταίες ημέρες ρίχνοντας μια ματιά στο κέντρο της Κομοτηνής.
Η είδηση της δραστηριοποίησης του Συνεδριακού Μεγάρου ή αλλιώς Μεγάρου Μουσικής Κομοτηνής ήταν για πολύ κόσμο μία θετική είδηση. Ασχέτως αν πολλοί διαφωνούν με την επένδυση αυτή όσον αφορά στο αν η πόλη μας έχει περισσότερο ανάγκη από Μέγαρα ή από κάτι άλλο, εφόσον σήμερα βρισκόμαστε στο σημείο να το έχουμε (και φρόντισε η Αναπτυξιακή Ροδόπης γι αυτό) το Μέγαρο Μουσικής Κομοτηνής από το να παραμένει κλειδωμένο και ανενεργό ως μάζα από μπετόν, σίγουρα καλύτερο είναι να λειτουργεί εφ όσον βέβαια δεν επιβαρύνει για το λόγο αυτό τον Ελληνα φορολογούμενο.
Οι αναμεταδόσεις όπερας από την Νέα Υόρκη καθώς και οι συνοδευτικές παράλληλες εκδηλώσεις ήταν μία πολύ καλή αρχή που παρόλη την αρχική αμηχανία της τοπικής κοινωνίας και τη μικρή συμμετοχή του κοινού, στην συνέχεια προσέλκυσαν αρκετό κόσμο ενώ σε ορισμένες τελευταίες παραστάσεις κάποιοι δυσκολεύτηκαν ακόμη και να εξασφαλίσουν την είσοδό τους! Είναι όμως το ποσοτικό ζήτημα το μοναδικό κριτήριο επιτυχίας ή μήπως παίζει ρόλο το πως αυτή πολλές φορές επιτυγχάνεται;
Η σκέψη του Στάθη Κεφαλίδη, διευθυντή της Αναπτυξιακής Α.Ε. όπως αυτή εκφράστηκε πολλές φορές και μας βρήκε όλους σύμφωνους ήταν ξεκάθαρη: δεν θέλουμε να είμαστε η Κομοτηνή του Μπουκλουτζά! Για τους νεότερους και για όσους δεν γνωρίζουν ο Μπουκλουτζάς ήταν ο χείμαρος που περνούσε το κέντρο της Κομοτηνής (από το σημερινό παζάρι, το κτίριο της Αστυνομίας, το πάρκιν, την Ορφέως παραπλεύρως της κεντρικής πλατείας, την παλαιά Πρυτανεία, μέχρι να βγει από την πόλη) και που κάθε χειμώνα πλημμυρίζοντας έπνιγε όλη σχεδόν την πόλη στην λάσπη! Κάθε λοιπόν χειμώνα οι τότε Κομοτηναίοι, αν και προσπαθούσαν να οχυρωθούν με διάφορους τρόπους έβλεπαν τα σπίτια και τα μαγαζιά τους να γεμίζουν από τα λασπόνερα του Μπουκλουτζά που είχε καταντήσει μόνιμο βάσανο της Κομοτηνής.
Η λύση δόθηκε, όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, με την λογική “πονάει δόντι – κόβει κεφάλι” από την χούντα η οποία απλά θέλησε να απαλλάξει την πόλη από εκείνο το βάσανο και έτσι έβγαλε τον Μπουκλουτζά εκτός κατοικημένης περιοχής. Πολλοί βέβαια λένε πως αυτό δεν ήταν ότι καλύτερο αφού θα μπορούσε η κοίτη του ποταμού να αξιοποιηθεί όπως συμβαίνει π.χ. στα Τρίκαλα και σε άλλες πόλεις και η Κομοτηνή να αλλάξει την εικόνα της προς το καλύτερο, αντί να μπαζωθεί γεμίζοντας άσφαλτο και τσιμένο. Αυτά όμως ήταν ψιλά γράμματα για την τότε κυβέρνηση που ήθελε να δίνει άμεσες λύσεις χωρίς να εξετάζει όλες τις παραμέτρους, ακόμη και τις νόμιμες, ίσως πολλες φορές και τις σημαντικότερες.
Διώξαμε λοιπόν την εικόνα του πλημμυρισμένου με λασπόνερα Μπουκλουτζά από την πόλη, διώχνουμε και σήμερα την “Κομοτηνή του Μπουκλουτζά” από τη νοοτροπία και την καθημερινότητά μας με τη βοήθεια του Μεγάρου Μουσικής Κομοτηνής. Ομως με τι τρόπο το καταφέρνουμε; Φέρνουμε στην πόλη παραστάσεις σε ένα χώρο κατάλληλο για αυτές. Φέρνουμε στην καθημερινότητα των πολιτών τον Πολιτισμό με έναν τρόπο που μέχρι σήμερα ίσως να μη γνώριζε, εκτός κι αν ήταν φίλος των αντίστοιχων Μεγάρων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Ομως με τι αντίτιμο;
Δυστυχώς κι όπως ο καθένας μπορεί να δει, το αντίτιμο ήταν να γεμίσουν οι κεντρικότερες λεωφόροι της πόλης με χαρτομάνι και αφίσες που εκτός του ότι τοποθετούνται με τον πλέον τσαπατσούλικο και αντιαισθητικό “κουκουέδικο” τρόπο, όχι στα σημεία που έχουν δημιουργηθεί από τον Δήμο για κόλληση αφισών αλλά πάνω σε στύλους φωτισμού στη συνέχεια αφήνονται στην τύχη τους για πολλές εβδομάδες (για να μας θυμίζουν την παλαιότερη παράσταση…) ή με κάποια βροχή γεμίζουν οι δρόμοι με σκισμένες αφίσες και κολλητικές ταινίες!
Είναι αυτό κουλτούρα Μεγάρου Μουσικής κύριοι;
Είχαμε την εντύπωση πως το Μέγαρο Μουσικής Κομοτηνής είχε βρει τον δρόμο του καθώς και τα κανάλια προβολής του αφού σχεδόν όλα τα τοπικά Μέσα Ενημέρωσης προέβαλαν και προβάλουν τις παραστάσεις του. Από την άλλη το Μέγαρο διαθέτει αξιόλογη παρουσία στο διαδίκτυο με την δική του ιστοσελίδα αλλά και την προβολή που γίνεται μέσω του Facebook κι άλλων δικτυακών τόπων. Η μήπως όλα τα παραπάνω δεν είναι τόσο αποτελεσματικά και πρέπει να γυρνάμε κάποιες δεκαετίες πίσω και στις τότε πρακτικές που ήθελαν τον πολίτη να ενημερώνεται από αφίσες στο δρόμο;
Στο αν αυτό είναι νόμιμο ή όχι δεν μπαίνουμε αφού μπορεί κάποιος με την απαραίτητη άδεια από τον Δήμο να κολλά αφίσες σε επιλεγμένες τοποθεσίες, όχι όμως ανεξέλεγκτα. Αυτό που μας απασχολεί είναι η αισθητική και ο πολιτισμός της “αφίσας”, του χθες (ή αλλιώς “του Μπουκλουτζά”) που υποτίθεται πως το Μέγαρο θα βοηθούσε να ξεπεραστεί σε αυτή την πόλη. Και που τελικά το παλεύει με το να χρησιμοποιεί τις ίδιες ακριβώς μεθόδους για να το καταφέρει!
Και αναρωτιόμαστε όλοι αυτοί οι κύριοι και οι κυρίες που κοπιάζουν για να φέρουν τον “πολιτισμό” σε όλους εμάς τους κοινούς καθημερινούς Κομοτηναίους, αν έχουν ελάχιστα ταξιδέψει σε κάποια πολιτισμένη χώρα του εξωτερικού ώστε να έχουν ίδια άποψη για το “προϊόν” που μας πλασάρουν ή οι εικόνες τους περιορίζονται στις βαλκανικές και ασιατικές πόλεις με τις οποίες ο Δήμος μας είναι “αδελφοποιημένος” και πάνε να μας επιβάλουν αναλόγου ύφους πρακτικές και αισθητική. Κι αν συμβαίνει το δεύτερο γιατί δεν συμβουλεύονται τον Στάθη που και εικόνες από το εξωτερικό και όραμα έχει, αντί να μας ταλαιπωρούν ή να προκαλούν το γούστο και την αισθητική μας με αυτές τις καρα-μπουκλουτζιώτικες μεθόδους “διαφήμισης”;
Και για να επανέλθουμε στο αντιπολεμικό σύνθημα ενάντια στους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ, είναι όντως τραγελαφικό να βομβαρδίζει κανείς “για την ειρήνη”. Οπως επίσης είναι θλιβερό να προσπαθεί κάποιος (πολύ σωστά) να μας βγάλει από την λογική και την αισθητική της “Κομοτηνής του Μπουκλουτζά” γεμίζοντας την πόλη με αφίσες που με την πρώτη βροχή κολυμπάνε στα λασπόνερα…
Περισσότερες φωτογραφίες:
Η “Κομοτηνή του Μπουκλουτζά” και το Μέγαρό της
Το Μέγαρο Μουσικής Κομοτηνής σε φωτογραφίες